Verslag algemene ledenvergadering NVMP

In de ochtend van 5 juni hield de NVMP haar jaarlijkse algemene ledenvergadering in het Academiegebouw te Utrecht.

Deze bijeenkomst begon met een sombere mededeling: de avond er-voor ontvingen wij het bericht dat Jitze Verhoeff, een prominent lid van onze vereniging, plotseling was overleden. De aanwezigen namen ter nagedachtenis een moment stilte in acht.

Voor Auke van der Heide was dit de laatste bestuursvergadering als voorzitter. Auke wordt opgevolgd door Herman Spanjaard. Omdat Herman tot nu toe penningmeester was moest ook voor hem een plaatsvervanger gevonden worden.

Bestuurslid Ferry Zoutenbier heeft zich bereid getoond om deze taak op zich te nemen. Daarnaast trad Akke van der Bij toe tot het Algemeen Bestuur (AB) als contactpersoon voor de studenten en Margreet Bakker tot het Dagelijkse Bestuur als secretaris. Michael Parunovac en Mimi Tyssen verlengden met instemming van de aanwezigen hun zitting in het AB. Hans Bottema, Auke van der Heide en Carol de Jong van Lier namen afscheid van het AB.

Erelid

Dan was er nog het heuglijke feit dat het bestuur na rijp beraad besloten had, vanwege zijn verdienste voor de vereniging, Carol de Jong van Lier tot erelid van de NVMP te benoemen. Na de nodige dankwoorden over en weer kon het inhoudelijk deel aan de orde komen. Het jaarverslag 1998 werd behandeld en de op het laatste moment gereed gekomen financiële stukken werden beoordeeld. Financieel en qua ledental is de NVMP een stabiele vereniging geworden, hetgeen enerzijds tot tevredenheid stemt (met een compliment aan de leden die jaarlijks goed contribueren), doch anderzijds aanzet tot de vraag, hoe wij een bredere basis kunnen krijgen dan de huidige 1.400 gezondheidswerkers, waarvan het leeuwendeel artsen.

Rusland: een staat in verval

’s Middags vond het symposium ‘Rusland: een staat in verval’ plaats, georganiseerd met de Economen, Juristen en Artsen voor de Vrede. Enige paniek had zich van de organisatie meester gemaakt omdat te elfder ure twee sprekers wegens overmacht verstek hadden laten gaan. Aan de heren Scharrenborg en Oversloot van de Rijksuniversiteit Leiden plaatsvervangend de taak om gezamenlijk het publiek tevreden te stellen.

Dr. Oversloot, docent Ruslandkunde en politicoloog, had daar weinig moeite mee. Op een manier waarop hij zichtbaar gedreven elke dag zijn studenten toespreekt wist hij ook vandaag zijn gehoor te boeien.

Zijn verhaal behandelde vooral de politieke crisis in Rusland met betrekking tot de impeachment procedure van Boris Jeltsin, een poging van de staatsdoema om Jeltsin uit zijn ambt te ontheffen. In tegenstelling tot Clinton was het hier geen sex met een stagiaire die de oorzaak vormde voor de verstoorde verhoudingen. Was dat maar waar, sprak Oversloot, dat zou een teken van vitaliteit zijn. Juist de kwakkelende fysieke toestand van Jeltsin was mede drijfveer van de crisis. Aan de impeachment van Jeltsin is in vergelijking met die van Clinton maar weinig inhoudelijke aandacht besteed.

De Doema had een aantal argumenten voor de impeachment: Jeltsin had de Sovjetunie (SU) doen instorten, hij had in een verdrag opgenomen dat de SU niet meer zou bestaan. Jeltsin had het parlement van de SU zomaar naar huis gestuurd volgens een eigen grondwet. Daarnaast had hij zich schuldig gemaakt aan criminele verwaarlozing van het defensieapparaat en zijn zelfgemaakte grondwet gebruikt om Tsjetsjenië aan te vallen. Dit werd gelijk gesteld aan landverraad. Tenslotte had hij zich schuldig gemaakt aan genocide tegen de Russische bevolking. De gemiddelde leeftijd was immers gedaald tot 57 jaar en de criminaliteit nam schrikbarend toe. Jeltsin zou door de impeachment niet afgezet zijn maar wel verhinderd worden de Doema te ontslaan. De impeachment heeft het echter niet gehaald, deels door hoog politiek spel van Jeltsin zelf (hij ontsloeg vlak voor de stemming Primakov), maar ook door het switchen van iemand als Zjirinovski die bang was bij nieuwe verkiezingen de kiesdrempel van 5% niet te zullen halen.

Niet geheel duidelijk is welke krachten nu precies de doorslag hebben gegeven, wel is duidelijk geworden dat Jeltsins rol nog lang niet uitgespeeld is en Rusland politiek gezien complexer is dan wij vaak denken.

Nieuwe economie

Vervolgens sprak de heer Scharrenborg, econoom van de vakgroep Internationale Economische Betrekkingen en gespecialiseerd in het monetaire beleid in Rusland, over de economische toestand in dit land. Scharrenborg legde uit dat de periode Gorbatsjov tot een beperkte liberalisatie heeft geleid. Het blijkt echter dat deze liberalisatie te beperkt was waardoor er juist meer problemen ontstonden dan werden opgelost. Bedrijven konden erg moeilijk de stap naar een meer kapitalistische situatie maken.

Er zijn nu in feite drie soorten economiën in Rusland:


In de praktijk blijkt nu, dat de eerste twee groepen zijn samengesmolten en dat de derde het erg moeilijk heeft. Probleem is, dat je eigenlijk geen geld kunt lenen om iets op te bouwen, zeker niet buiten Moskou. Daarnaast is het bankwezen nogal parasitair. In Rusland bestaat geen regelgeving voor banken zodat er veel quasi-banken bestaan. De roebel is mede hierdoor zo wankel dat geen bank het aandurft in de toekomst te investeren. Het eigenlijke kapitaal is derhalve de bestaande bedrijvigheid. Dit alles leidt tot toenemende chaos en een afbrokkelende economie. Essentieel is, dat er meer participatie van de bevolking komt op zowel economisch, sociaal, als politiek gebied.

Discussie

Forumvoorzitter Annemarie Rima vroeg de sprekers of zij in konden gaan op hier nog niet behandelde zaken als milieuvervuiling, kernwapens en gezondheidszorg.

Scharrenborg: de gezondheidszorg verkeert in een erbarmelijke staat. De toegang ertoe is voorbehouden aan de weinigen die het kunnen betalen. Aan het milieu wordt eigenlijk niets gedaan. Ook buitenlandse, Westerse, investeerders zondigen tegen alles wat ter plekke is verboden en dat is weinig. Je zou die bedrijven daar op aan moeten spreken.

Vraag uit de zaal: de gezonken onderzeeër ‘Lepse’ is zo’n probleem, als daar tussen nu en 5 jaar niets mee gebeurt hebben we een kernramp. Daar moet Europa toch actie ondernemen? Oversloot: wij vinden de Lepse een urgent probleem, maar dat idee wordt niet gedeeld door de Russen. Evenzo gaat het met het ondertekenen van de conventie van chemische wapens. De Russen zullen pas op z’n vroegst in 2025 een deel hebben opgeruimd. Er is geen geld voor. En als het Westen zo graag wil dat het wordt opgeruimd, moet men zelf maar betalen.

Opmerkelijk is dat men juist terugkomt op het afbouwen van het nucleaire wapenarsenaal. Voor Rusland zijn kernwapens poor men’s arms die erg veel macht geven. Trouwens, het gebrek aan geld is niet het grootste probleem in Rusland, veel meer het wegsijpelen ervan. De buitenlandse schulden van $ 150 miljard zijn gelijk aan het op buitenlandse rekeningen staande geld van particulieren.

Meindert Stelling: daarnaast is de Russische wetshandhaving absoluut onvoldoende. Scharrenborg: als je wetshandhavers geen fatsoenlijk salaris kunt betalen is niet te verwachten dat zij hun werk fatsoenlijk doen.

Afsluitend schetst AVV-voorzitter Jef De Loof een somber toekomstbeeld. De situatie in Rusland blijft op allerlei gebieden verontrustend. In zo’n situatie kan een wereldmacht in verval juist een gevaar opleveren. Er is sprake van een onvoorspelbare situatie, waar het gedrag van het Westen geen goed aan doet. Het opnemen van voormalige Warchaupactlanden in de NAVO en ons optreden in Kosovo heeft al laten zien dat gevaarlijke ontwikkelingen op de loer liggen.

 

Terug naar inhoud nieuwsbrief