Nederland medeplichtig aan agressie

Irak en de Verenigde Naties: het meten met twee maten

Door: E. Wennen

De Nederlandse Vereniging voor de Verenigde Naties (NVVN) organiseerde in Utrecht een avondbijeenkomst over Irak en de VN met 4 inleiders. Als eerste sprak drs. J. Berteling van de Nederlandse missie bij de VN te New York, evenals de anderen op persoonlijke titel. Hij was van mening dat de Golfoorlog van 1991 legitiem was geweest en dat de recente dreiging met bombardementen gewerkt had. Hij betreurde het wel dat sommige leden van het establishment in de VS hebben laten merken dat het voor hen niet bij dreigen alleen had moeten blijven, terwijl het feit alleen al dat er nu, anders dan in 1991, absoluut geen steun voor militair geweld kwam van bijvoorbeeld de kant van de Arabische buurstaten (uitgezonderd Koeweit), hen tot andere gedachten had moeten brengen. Daar komt bij dat Amerika als rijkste land nog steeds zijn achterstallige VN-contributie niet wil betalen. Dat maakt de Amerikaanse positie in de VN er ook niet sterker op.

Medeplichtig

Dat Nederlands brave deelname aan de gewelddadige plannen van de Internationale Gemeenschap al lang als medeplichtigheid aan agressie veroordeeld had moeten worden heb ik de spreker natuurlijk niet horen zeggen, maar dat zeg ik nu maar. Hij zei wel dat de Amerikanen de Nederlandse humanitaire hulp aan Irak wat over dadig vonden. Dr. Isam-el-Khafagi van het Instituut voor Politicologie van de Universiteit van Amsterdam, afkomstig uit Irak, was blij dat de VS in deze zaak praktisch geïsoleerd zijn komen te staan. Voor het embargo had hij geen goed woord over: het heeft al een half miljoen slachtoffers gemaakt en de positie van het Iraaks regime niet verzwakt. Saddam Hoessein zou voor een internationaal tribunaal moeten worde aangeklaagd. De spreker meende dat achter de schermen oliebelangen een grote rol spelen in dit drama.

Militair geweld

Drs. D. Leurdijk van het Instituut Clingendael bleef vasthouden aan zijn overtuiging dat in de laatste crisisperiode desnoods militair geweld tegen Irak gebruikt had mogen worden.

Agressie

De laatste spreker, drs. R. Wessel van de sectie Recht der Internationale Organisaties van de Universiteit van Utrecht, was het daar duidelijk niet mee eens: militair geweld zou onder de gegeven omstandigheden illegaal geweest zijn, met andere woorden: het zou agressie geweest zijn. Het dreigen ermee zou wel geholpen kunnen hebben om uit de impasse te geraken. Er volgde een levendige, soms heftige, discussie, waaraan Irakese stemmen gelukkig niet ontbraken. De al zo lang o.a. door het Rode Kruis, de Wereld Gezondheidsorganisatie en Unicef gerapporteerde ernstige gevolgen van het VN-embargo kwamen weer aan de orde, evenals de besmetting van het milieu met grote hoeveelheden verarmd uranium. En ook het meten met twee maten: Irak wordt voor zaken gestraft die bij andere, bevriende, landen met de mantel der liefde bedekt worden.

Arabische held

Tekenend was een ander verhaal: dat van de discussieleider van de avond, vice-voorzitter van de NVVN en medewerker van Clingendael. Op bezoek in een van de Golfstaten met een onderwijsopdracht hoorde hij van de (elite-)toehoorders dat Saddam Hoessein door hen als een Arabische held gezien werd. De voorzitter had het deze avond niet gemakkelijk. Eén van de sprekers vond het maar een agressief gezelschap, maar hij maakte er het beste van. Het zou jammer zijn als deze avond geen vervolg krijgt. Er was geen pers, er was nauwelijks publiciteit aan de bijeenkomst gegeven. Het probleem Irak is al weer vergeten ondanks het eindeloze embargo onder de vlag van wat we nog steeds de Verenigde Naties noemen. Het lijkt er op dat het leven van een Amerikaan meer waard is dan dat van 1000 Irakezen.

We hebben 50 jaar universele rechten van de mens, maar welke organisatie brengt er druk op de ketel in deze zaak? Uit de discussie bleek toch wel dat velen in dit gezelschap kritisch stonden tegenover de gang van zaken in deze kwestie, zoals dat onder meer ook in de VS zelf het geval is. Waarom zouden wij onze Nederlandse regering, die het fregat rustig in de Golf laat, langer met rust laten?

Terug naar inhoud nieuwsbrief