Nog steeds kernwapens in Volkel!

Kernwapens op retour? Feiten en nieuwe kansen. Uitgegeven door Landelijk Kernwapen Overleg, Utrecht, Maart 2000. Na overmaken van F 15,- op giro-rekening 4395340 van de NVMP o.v.v. ‘Kernwapens op retour’ ontvangt u het boekje thuis.

‘Bevinden zich op de luchtmachtbasis Volkel wel of geen kernbommen?’ Ik viel door de mand want ik moest er even over nadenken. Thuis en op mijn werk vroeg ik er terloops naar. ‘Liggen er in ons land nog ergens kernbommen klaar voor gebruik door Nederlandse piloten en vliegtuigen?’ Het boekje ‘Kernwapens op retour? Feiten en nieuwe kansen’ raad ik iedereen die alle basale gegevens nog eens helder op een rij wil hebben van harte aan. De auteurs willen al diegenen, die nog steeds vinden dat kernwapens de wereld uit moeten, te beginnen uit Nederland, motiveren weer aan de slag te gaan. Maar de doelgroep van het boekje is groter: Karel Koster van de Werkgroep Eurobom, Hans van Iterson van de NVMP c.s. willen in een informatielacune voorzien, opdat de kwestie van de kernwapens weer op de agenda van de Nederlandse politiek komt. Naar mijn mening zijn zij daarin geslaagd.

In nog geen 50 pagina’s, smaakvol voorzien van foto’s en tekeningen, staat de nucleaire geschiedenis sinds de val van de Berlijnse Muur in 1989 beschreven. Wie herinnert zich niet de euforie met als concrete stappen SALT, START, Kernstopverdrag en het World Court Project. Voor de lezer die zich in de kernwapenproblematiek wil verdiepen vormen de bijlagen met verdragsteksten, resoluties en verklaringen een waardevolle aanvulling.

Interessant en mijns inziens te weinig belicht zijn de onderhandelingen over ‘kernwapenvrije zones’. Een afgedrukte wereldkaart maakt in één keer duidelijk dat kernwapenvrije zones een inspirerend middel zijn om de kernwapenbezitters onder druk te zetten. Het gehele zuidelijk halfrond is praktisch kernwapenvrij. Nu Centraal-Azië nog; de rest moet wel volgen.

De optimistische en initiatiefrijke periode volgend op de Koude Oorlog maakte in 1997 plaats voor stagnatie. In het hoofdstuk ‘Kentering’ wordt het besef, dat het proces van nucleaire ontwapening stokte, goed beschreven. Ook het hoofdstuk ‘Onmacht of onwil’ is informatief omdat daarin helder de nucleaire logica aan de orde komt. Alle actuele onderhandelingen die de nucleaire wapenwedloop moeten indammen komen kernachtig aan bod.

Het slothoofdstuk ‘Nederland en kernwapens’ stelde me enigszins teleur. De bekende organisaties passeren de revue (Pax Christi, IKV etc). Ook het regeringsbeleid van de afgelopen jaren komt aan de orde. Daaruit blijkt dat de Nederlandse overheid een heel klein beetje in beweging komt. Maar de slotparagraaf onder de titel ‘Hoe verder?’ is erg summier. Ik citeer: ‘Acties bij de luchtmachtbasis Volkel, demonstraties, het proces tegen de staat, handtekenacties, lobbywerk, informatieverspreiding en ingezonden brieven in de pers: het zijn allemaal belangrijke manieren om kernwapens weer in de publieke aandacht te brengen.’ Een andere interpretatie voor deze summiere beschrijving van eventuele acties is dat de samenstellers de lezer geen voorgekookt draaiboek voor actie willen opdringen. De feiten over de weg naar confrontatie en misschien oorlog spreken voor zich en de lezer kan zelf bedenken wat nodig is. Een dergelijke redenering vind ik aanvaardbaar. Er zijn echter meer redenen die tot geweld en oorlog leiden zoals armoede, ongelijkheid of wapenhandel. Vredesactivisten, inclusief de lezers, moeten dus kiezen hoe een bijdrage aan de vredesbeweging te leveren. Zij die kiezen voor actie op het specifieke terrein van nucleaire bewapening beveel ik dit boekwerk warm aan.

Terug naar inhoud nieuwsbrief