Nucleaire ontwapening onder president Obama

 

Er heerst in Europa in brede kring een merkwaardig positief oordeel over het buitenland beleid van de inkomende Amerikaanse president. Merkwaardig, al was het alleen maar omdat Obama vanaf het begin van zijn campagne heeft verklaard dat hij de oorlog in Afghanistan zal intensiveren. Daardoor zullen de Amerikaanse bondgenoten, waaronder Nederland, onder intense druk komen te staan om mee te doen. Maar ook over het toekomstige nucleaire beleid van Obama worden te weinig vragen gesteld. Door de verlenging van de aanstelling van de Republikeinse minister van defensie Gates, kunnen we echter al een goede inschatting maken welke kant het uitgaat.

 

In een uitvoerige toespraak bij de Carnegie Endowment for International Peace (Washington, 28 oktober 2008) worden de kernpunten van het komende beleid uiteengezet. Daar valt onder handhaving van de strategische triade die bestaat uit drie elementen: ten eerste de nucleaire en conventionele aanvalskracht; ten tweede de defensieve systemen zoals het raketschild, ten derde de infrastructuur om de eerste twee te ondersteunen. Er zal onderhandeld worden met Rusland over reducties in de aantallen strategische kernwapens, maar niet over nucleaire ontwapening. Het nucleaire beleid van de NAVO (in de Pentagon omschreven als extended deterrence) wordt gehandhaafd en er wordt een nieuw kernwapen ontwikkeld, de Reliable Replace-ment Warhead (RRW). Omdat dit bedoeld is als vervanging van verouderde kernbommen zonder te hoeven testen, kan het nucleaire teststop verdrag door de VS worden geratificeerd (momenteel kan het verdrag niet in werking treden omdat een aantal landen, waaronder de VS, het niet hebben geratificeerd). Gates presenteerde aanvaarding van de RRW als een noodzakelijke voorwaarde voor een teststopverdrag. Het Europees raketschild beschreef Gates als noodzakelijk. Van Obama is bekend dat hij vindt dat dat schild moet doorgaan, als de systemen werken. Dat laatste, plus de bekende toezegging tijdens de campagne om over minder kernwapens te onderhandelen, zijn de meest positieve punten.

Dit alles heeft vanzelfsprekend zeer weinig te maken met de eisen van de Burgemeesters voor Vrede en de bredere vredesbeweging dat er serieuze stappen naar nucleaire ontwapening moeten worden genomen, waarbij een nucleair ontwapeningsverdrag essentieel is. Het lijkt verstandig voor alle antikernwapen activisten om niet te vertrouwen op uitvoering van een nucleaire ontwapeningsagenda door Obama. Als ze dat wel doen – en daar zijn helaas veel tekenen van – zullen ze bitter worden teleurgesteld.

 

  

Nu Barack Obama gekozen is tot president van de Verenigde Staten is het belangrijk te weten wat zijn visie is op nucleaire wapens. Welke stappen wil en kan Obama zetten naar een kernwapenvrije wereld?

 

• De bereikte resultaten: Het grootste gevaar voor Amerika is de dreiging van een terroristische aanval met een kernwapen en de verspreiding van kernwapens naar gevaarlijke regimes (de term ‘schurkenstaten’ lijkt verdwenen, HvI). Obama heeft een tweeledige actie gevoerd om kernwapens en nucleaire materiaal veilig te stellen:

 

• Hij sloot zich aan bij het wetsvoorstel van senator Dick Lugar om de Verenigde Staten en hun bondgenoten te helpen het smokkelen van massaver-nietigingwapens over de hele wereld op te sporen en te voorkomen.

 

• Hij sloot zich aan bij het voorstel van senator Chuck Hagel om nucleair terrorisme te voorkomen, wereldwijde kernwapenvoorraden te verminderen en verdere verspreiding van kernwapens tegen te gaan.

 

• Terwijl anderen erop aandringen dat wij moeten dreigen met het gooien van kernbommen op terroristische opleidingskampen, gelooft Obama dat wij openlijk over kernwapens moeten spreken. De beste manier om Amerika te beveiligen is niet het bedreigen van terroristen met kernwapens, maar het verhinderen dat kernwapens in terroristische handen vallen.

 

• Zorgen dat nucleair materiaal uit handen van terroristen blijft: Obama en Biden zullen alle nucleaire materialen in de wereld binnen vier jaar beveiligd hebben. Terwijl wij werken aan het beveiligen van bestaande nucleaire voorraden, zullen Obama en Biden een wereldwijd verbod op de productie van nieuw kernwapenmateriaal bespreken. Dit zal terroristen de mogelijkheid ontnemen nucleaire materialen te stelen of te kopen.

 

• Versterken van het Non-Proliferatie-verdrag: Obama en Biden zullen het Non-Proliferatieverdrag zodanig versterken dat landen die de wetten overtreden, zoals Noord-Korea en Iran, automatisch sterke internationale sancties tegemoet kunnen zien.

 

• Naar een Kernwapenvrije Wereld: Obama en Biden zullen een doelstelling maken van een wereld zonder kernwapens. Obama en Biden zullen altijd een sterk afschrikkingsmiddel handhaven zolang er nog atoomwapens bestaan. Maar zij zullen meerdere stappen voorwaarts zetten op de lange weg naar het elimineren van kernwapens.

Zij zullen de ontwikkeling van nieuwe kernwapens tegenhouden; samenwerken met Rusland om de Russische en Amerikaanse ballistische raketten niet langer meer op scherp te zetten; streven naar drastische vermindering van de Amerikaanse en Russische voorraden kernwapens en nucleair mate-riaal; en er naar streven om het Amerikaans-Russische verbod op middellange afstandsraketten wereldwijd te maken.

 

Zie: http://www.change.gov/agenda/

foreignpolicy.