Preventing Proliferation and Achieving Abolition, Londen, 3 en 4 oktober 2007

Nuclear Weapons: The Final Pandemic

 Het symposium werd gezamenlijk georganiseerd door het Catastrophes and Conflict Forum of the Royal Society of Medicine en International Physicians for the Prevention of Nuclear War (IPPNW). De vergaderingen gebeurden in het imposante en efficiënt gerenoveerde gebouw van The Royal Society of Medicine in Londen. Ondanks de wat gezwollen titel was het een leerzaam symposium waarvan de voordrachten wetenschappelijk op niveau waren. Het is onmogelijk alle voordrachten te bespreken. Hier volgen weergave en bedenkingen bij enkele onderwerpen.

 - Human Consequences of the Hiroshima and Nagasaki bombs after 62 years: the lifelong health effects of radiation and the psychological threat door Masao Tomonaga. Betrokkene is overlevende van de Nagasaki bom. Hij was tijdens de explosie 4 jaar oud en op 2,7 km van het epicentrum. Thans is hij arts, professor in hematologie en lid van IPPNW. Zoals verwacht was er een duidelijke toename van leukemie bij de overlevenden maar – en dat had niet iedereen verwacht – ook in de tweede generatie blijken er meer gevallen van leukemie voor te komen. Microcephalie en mentale achterstand lijken niet aanwezig te zijn in de tweede generatie.

- The need for continuing scientific study of radiation effects doorE.D. Williams, emeritus professor of Histopathogy. Hij ging in op de Life Span Study van de overlevenden van Hiroshima en Nagasaki. Verder op de verschillen tussen de bommen (externe bestraling) en Tschernobyl (interne bestraling). Blast, heat and fall-out zijn verschillend. De schildkliercarcinomen na Tschernobyl zijn meer functie van de leeftijd van de slachtoffers dan van de expositie. Er moet meer onderzoek komen naar de effecten van lage dosissen. Na het ongeval in Tschernobyl zijn de verschillen in aantallen slachtoffers tussen de industrie, het International Atomic Energy Agency en Greenpeace op zijn minst erg verwarrend. Het is wat onlogisch 1 miljard dollar uit te geven voor een nieuwe omkapseling van de reactor en geen geld beschikbaar te hebben voor verder epidemiologisch onderzoek. De politieke situaties in Wit-Rusland, Oekraïne en Rusland bemoeilijken het onderzoek. Verder beantwoorden de anatomopathologische verslagen zeker niet allemaal aan dezelfde criteria. Zeer kritisch liet hij zich uit over de VS. Bij de kernexplosies in de Nevada is een grote populatie blootgesteld geweest. Hoewel hier een schat aan informatie aanwezig is, ontbreekt de wil voor verder onderzoek. Toch zou dit meer inzicht geven in de relatie dosis-effect. Deze kennis zou de gehele mensheid ten goede komen.

- Medicine and Nuclear War door Victor M. Sidel, professor in Social Medicine en vroegere co-president van IPPNW. De VS zijn van plan hun nucleaire wapens te hernieuwen. De UK spendeert 20 miljard pond om zijn Vanguard-onderzeeërs met kernwapens te vervangen. Hij sprak zijn hoop uit voor de afbouw van nucleaire wapens en lichtte het ICAN-project toe. ICAN focust op de wortels van de nucleaire wapenproductie. Het bezit van dergelijke wapens door een klein aantal landen is een uitdaging voor andere landen om eveneens dergelijke wapens te bezitten. ICAN ijvert voor een ban op de ontwikkeling en bezit van dergelijke wapens.

- The danger associated with the use of highly enriched uranium (HEU) in medical isotope production door Martin Kallinowski, director of the Carl von Weizacker Center for Science and Peace Research, Germany. Er bestaan niet alleen reactoren voor de productie van elektriciteit. Onderzoeksreactoren (zoals de reactor II in Mol, België) bevatten meer dan 90% verrijkt Uranium. Voor energiereactoren is dat minder dan 4%. Deze onderzoeksreactoren worden o.a. gebruikt voor de productie van Technetium (Tc99). Deze stof met een halfwaardetijd van 60 dagen wordt in de geneeskunde gebruikt om biologische processen te volgen en voor het fotograferen van botstructuren. Het wordt geproduceerd door het bombarderen van molybdeen met neutronen. Interessant is het te weten dat de productie in België in Mol gebeurt maar de verwerking tot bruikbare radiofarmaceutica in Petten (Nederland). Uiteraard is een dergelijke reactor interessanter voor mogelijke terroristen dan een energiereactor (meer verijkt uranium, minder beveiliging). De spreker vroeg aan de aanwezige artsen informatie wie en waar Technetium gebruikte. De vraag wekte wat verwondering. Hoort het IAEA dit niet te weten en wendt men zich niet best tot deze organisatie? Volgens de spreker weet het IAEA dit niet. De reden van zijn vraag was dat er andere manieren kunnen ontwikkeld worden om Technetium te produceren.

- Changing views of the biological effects of low-level ionizing radiation door Steve Wing, associate Professor of Epidemiology, University of North Carolina. Bij de nieuwe inzichten van de laatste jaren, springen er vooral twee in het oog. Eerst de instabiliteit van het genoom en ten tweede de nieuwe evidentie van Tschernobyl. De huidige consensus is dat bestraling niet alleen een direct rechtstreeks effect heeft op het DNA maar dat ook de niet direct bestraalde omgeving effecten kan vertonen. De rapporten gepubliceerd in 2006 over Tschernobyl vermelden veelvuldig deze directe en indirecte effecten. Problemen bij de studies blijven zowel de juiste diagnose als de kennis over de dosis. De weigerachtige houding van Wit-Rusland om politieke redenen niet mee te werken, maken de zaken niet eenvoudiger.

- Health status of indigenous people around Jadugoda uranium mines in India door Satyajit Kumar Singh,

Md Urology en Shakeel Ur Rahman. Zij spraken over de problemen van de bevolking in het betrokken gebied. Nog maar eens werd duidelijk hoe moeilijk het is op een serene wijze vooruitgang en verwachtingen van de bevolking met elkaar te verzoenen. De inwoners verwachten meer van de mijndirecties en reageren emotioneel omdat zij menen dat zij niet voldoende gecompenseerd worden voor de schade die is aangericht. Er werd nog ingegaan op het verdrag tussen India en de VS dat handelt over het uitwisselen van kennis en materiaal voor het vreedzaam gebruik van nucleaire energie. De bevolking staat er relatief onverschillig tegenover. Maar het is duidelijk dat de proliferatie zo verder gaat, niet via de staten maar via private firma's. Voor de banken zijn het goede vrij zekere investeringen. Er wordt gefluisterd dat er geheime clausules aan het verdrag verbonden zijn. Indien de toestand in Pakistan te onstabiel wordt dan zou India, gedekt door de VS, Pakistan binnentrekken om de gevaren van nucleaire wapens onder controle te houden. Officieel is hierover uiteraard niets bekend.

Werkgroepen

- The nuclear weapons-nuclear link: can one be abolished without the other. De vergadering begon met een statement van Hans Blix, deskundige en voormalig lid van de IAEA: Het is mogelijk nucleaire energie-installaties en onderzoekscentra in bedrijf te hebben maar toch tegelijk nucleaire wapens te controleren en misschien zelfs af te bouwen. De basis hierbij vormt een centraal supranationaal controleorganisme op nucleaire brandstof. De meerderheid van de werkgroep was het daarmee niet eens. De uitdrukking Siamese tweeling voor industrie en wapens werd veelvuldig gebruikt. Prof. Ron McCoy verwoordde het als volgt: theoretisch is het misschien mogelijk maar praktisch is het gemakkelijker indien er geen radioactieve stoffen meer geproduceerd worden. Prof. Frank Barnaby had berekend hoeveel kerncentrales er nodig zouden zijn om alle CO2-productie te vervangen door nucleaire installaties. Het zouden er zeer veel zijn (Voor hem zou de opwarming van de aarde nog meer doden veroorzaken dan een mogelijke kernoorlog). Onvermijdelijk kwam men tot de discussie over de noodzakelijkheid van energie voor de mensheid.

Ontwikkelingslanden zoals India en China moesten, volgens de meerderheid in de groep, geen kerncentrales bouwen maar alternatieve bronnen en klassieke fossiele centrales. Het geproduceerde CO2 moet maar terug in de grond worden gepompt. Of het eerlijk zou zijn te vragen aan de ontwikkelingslanden met te wachten tot de nieuwe technieken ontwikkeld zullen worden werd niet ingegaan. Voor alle landen zou moeten gelden: kleinschalige projecten en beperking van energie. Tot hoever dit zou moeten gaan werd niet gezegd. Het geheel deed erg paternalistisch, wat egoïstisch en zeker niet realistisch aan. Het zal waarschijnlijk wel een én…én-oplossing worden. Het positieve in de groep was wel dat iedereen vrij zijn mening kon zeggen zonder voor ketter of afvallige te worden uitgekreten. 

Closing Plenary

Drie belangrijke en interessante referaten besloten het symposium.

- The military and humanitarian consequences of an attack against Iran door Catherine Thomasson, MD, President van de Amerikaanse Physicians for Social Responsability, USA. Als voorzitter van deze belangrijke organisatie was zij op uitnodiging meerdere malen in Iran. Een aanval op Iran wordt zeker als reëel voorgesteld. In hoeverre het hier alleen om intimidatie gaat is niet duidelijk. Een aanval zou alleszins veel complexer zijn dan deze, destijds op Irak. Zelfs alleen maar het bombarderen van nucleaire installaties zou veel moeilijker zijn gezien de moeilijker te bereiken productieplaatsen. Iran zegt nucleaire energie nodig te hebben voor de elektriciteitsproductie. De olie kan dan beter voor buitenlandse deviezen worden ingezet. Vreemd is dat Iran, in tegenstelling tot Pakistan en India, volledig in overeenstemming handelt met het Non-Proliferatieverdrag. Mits ge-controleerd door de IAEA heeft het land het recht Uranium te verrijken voor onderzoek en energieproductie. Toch wordt juist dit land voorgesteld als zeer bedreigend voor de vrede. Zelfs Frankrijk onder het nieuwe beleid van Sarkozy, sluit zich daarbij aan. Mogelijks wil het hier, in tegenstelling met Irak, nu wel wat buit binnenhalen bij een eventuele overval. Iran is bevreesd.

- An Iranian Perspective on Humanitarian Consequences of Preemption Lessons Learned from the Past door Shahriar Khateri, MD, President, Society of Chemical Weapons Victim Support, Tehran. De oorlog tussen Irak en Iran was het langstdurend conflict (1980–1988) na de Tweede Wereldoorlog. In het totaal vonden aan Iraanse zijde 220 000 mensen de dood, 500 000 werden gewond en 40 000 werden krijgsgevangenen gemaakt. Tussen juni 1987 en maart 1988 werd 350 maal mosterdgas en zenuwgas ingezet (1800 ton mosterdgas, 140 ton tabun en 400 ton sarin). In totaal werden ongeveer 1 miljoen mensen in wisselende concentraties blootgesteld. De beelden die de spreker toonde waren verschrikkelijk. Het leger en zeker de bevolking waren onvoldoende voorbereid op dergelijke stoffen. Men kan zich niet van de indruk ontdoen dat zou men vanaf het begin doeltreffender hebben ingegrepen – besmette klederen verwijderen, douchen met veel water, overvloedig en langdurig ogen spoelen, preventie met vochtige doeken – de gevolgen hadden kunnen verminderd worden. Dit neemt uiteraard niets weg van de vreselijkheid om dergelijke wapens in te zetten, zeker tegen burgers. Sarin werd ook gebruikt bij een terreuraanval in Tokio. De psychologische impact – de postraumatisce stress – blijkt erger te zijn na chemische verwondingen (40,2%) dan na mechanische (20,6%).

- Abolition is the Third, Best and Only Option door Ron Mc Coy, MD, vroegere co-president van IPPNW. Hij deed een oproep aan de VS om zijn hegemonie beter te gebruiken: leiden zonder te onderdrukken of te exploiteren, normen stellen en er zich aan houden door integratie van ethiek en politiek.