Geweldloze Kracht

Bron: Geweldloze Kracht, jrg 40, okt. 2005, nr. 3   Website Sh’s organisatie: www.wattsrecords.com

 

Akke Botzen

Het geschenk in de pijn

We moeten het hebben van mensen die boven zichzelf uitstijgen. Zoals Aqeela Sherrills (Sh) uit Los Angeles, die wel wordt gezien als de pionier van de nieuwe vredesbeweging. Deze zomer, op uitnodiging van het blad Ode, sprak hij een zaal toe in Utrecht.

 

Als jongste van 10 kinderen groeit hij op in de wijk Watts die door een spoordijk in tweeën wordt gedeeld. Aan de ene kant ontstaan de Bloods, aan de andere kant de Crips: straatbendes die elkaar naar het leven staan. Sh houdt zich afzijdig, tot zijn beste vriend op diens veertiende wordt doodgeschoten. “Ik werd helemaal gek. Sloeg aan het vechten, schieten, roven, wraak nemen”.

Een zoon

In diezelfde periode raakt zijn eerste partner in verwachting. Op 10 januari 1986 wordt ze (beiden zijn dan 15 jaar oud) door een indringer met een mes in haar buik gestoken. In het ziekenhuis blijkt haar baarmoeder niet geraakt te zijn en enkele weken later wordt hun zoon Terrell geboren. Als Sh16 is, zijn inmiddels dertien van zijn vrienden omgekomen. Sh wordt via zijn zus toegelaten aan de California State University. Hij is dan 18. Maar na het lezen van The Evidence of Things Not Seen van James Baldwin is hij niet meer te houden. Hij gaat bijeenkomsten organiseren voor medestudenten om voor de zwarten op te komen.

 

Een jaar later ontstaat, door zijn schuld, een conflict met zijn vriendin. Voor het eerst kan hij de schuld niet op een ander schuiven. Hij kijkt naar zichzelf. De emotie geeft hem de kracht om met vrienden de wijk in te gaan om vrede te stichten. Hij praat met de bendeleden en vooral: hij luistert. Hij komt in contact met Jim Brown, een befaamde rugbyspeler die zijn huis in de heuvels van Hollywood beschikbaar stelt: neutraal terrein waar de bendes elkaar kunnen ontmoeten.

 

Het eerste project wordt een training die Jim eerder aan gedetineerden gaf, gericht op levensvaardigheden en zelfrespect. Het leert je conflicten op te lossen, beslissingen te nemen en een levensvisie te creëren. Sh volgt de lessen om daarna gedurende 11 jaar zelf trainingen te geven. Heel langzaam wint hij vertrouwen van de bendeleden. “Het gaat om communicatie tussen individuen, om hun diepste gevoelens, gericht op relaties. We praten over dingen waar het in het leven echt om gaat: wat maakt een mens gelukkig/verdrietig, waar zijn we bang voor, wat kan beter”.

Vredesverdrag 1992, slechts een begin

Na drie jaar onderhandelen tekenen de Crips en de Bloods in 1992 een vredesakkoord.

‘Het geweld op straat is een symptoom van een dieper liggend probleem. Armoede vernietigt gezinnen, buurten, landen. De jongens vinden in de bende een surrogaat gezin en een manier om zichzelf te initiëren. Je kunt een bende niet opheffen. Je moet haar vullen met nieuwe waarden. Dat gaat moeizaam. Zo gauw twee broers ruzie hebben, schiet iedereen meteen weer in het oude gelid om wraak te nemen. Het is hun probleem, hun verantwoordelijkheid. Niet iets van ons allemaal’.

Inmiddels is Sh een autoriteit, zowel bij de Amerikaanse overheid als bij bendeleden en vredesorganisaties. Zijn werk wordt gedragen door het Com-munity Self-Determination Institute met zo’n 80 mensen in dienst waar drie miljoen overheidsgeld in omgaat. In 2002 lanceert Sh een tienjarenplan: the Passage to Peace, een uitgebreid programma op wijkniveau, gebaseerd op respect en eigen verantwoordelijkheid.

“We leven in een geweldscultuur. Met symptoombestrijding schieten we niets op. Tenslotte is het geweld dat we onszelf en anderen aandoen hetzelfde geweld waarmee we de aarde vernietigen”.

 

Het geschenk in de pijn

Alweer wordt Sh zwaar op de proef gesteld. Juist als hij in een periode van bezinning is aangeland, wordt zijn zoon Terrell, op 10 januari 2004, precies 18 jaar na zijn geboorte, door een kogel gedood door een overval van bendeleden op een feestje bij vrienden. De schok is enorm. In Sh komt een kracht op die sterker is dan ooit. Hij komt tot de overtuiging dat het plotselinge einde aan Terrells leven iets veel groters in gang zal zetten. “Ik offer zijn leven niet op aan de dood, maar claim hem voor het leven, om het leven nieuwe betekenis te geven”. Sh over de dader (indien gevonden): “ik wil met hem en zijn ouders praten, aan ze vragen welke pijn de jongen tot deze daad heeft gedreven. Waar ging het mis? Natuurlijk verdient hij straf, maar ik wil hem vooral in leven houden. Ik wil in hem investeren voor een betere toekomst voor ons allemaal”.

Na de moord op zijn zoon trok Sh zich terug uit de dagelijkse werkzaamheden van zijn instituut en vormde zich het plan voor zijn huidige reis over de wereld om zijn visie verder uit te dragen.