Internationale stad van recht, vrede en veiligheid

 

Den Haag: ‘Burgemeesters voor Vrede-stad’

 

Woensdagnamiddag 29 juni was het stadhuis van Den Haag ontmoetingsplaats voor een minisymposium ‘Terugblik op de Toetsingsconferentie van het Non-Proliferatieverdrag’ in het kader van de campagne ‘Burgemeesters voor Vrede’. Een lange weg van voorbereidingen was aan deze bijeenkomst voorafgegaan maar uiteindelijk nam burgemeester Deetman ruim de tijd voor ons, niet alleen in zijn uitgebreide lezing maar ook na afloop tijdens de door de gemeente Den Haag aangeboden receptie.

 

In de aanloop van de middag hadden wij gehoopt op een volle zaal, maar helaas was het zaaltje van het Haagse stadhuis slechts karig gevuld met vooral bekende gezichten uit de wereld van de vredesbeweging. Op belangstelling van de pers hoefden we al helemaal niet te rekenen vanwege de eerste landelijke veteranendag die in Den Haag plaatsvond.

 

Burgemeester Deetman

Burgemeester Deetman opende de bijeenkomst met te wijzen op het speciale karakter van Den Haag als internationale stad van recht, vrede en veiligheid. Zo herbergt Den Haag het Internationale Gerechtshof, het Inter-nationaal Strafhof en de Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons (OPCW). Als zodanig was het een genoegen om als betrokken lid van Mayors for Peace deze bijeenkomst te organiseren.

 

De rede van Deetman kende een aantal uitspraken die een duidelijk licht wierpen op de relatie tussen lokale overheid en (inter)nationale zaken als vrede en kernwapendreiging:

“Ook ten aanzien van de bestaande kernmachten moeten we kritisch zijn. Het machtsevenwicht in de wereld is ook te handhaven zonder kernwapens en andere, bijvoorbeeld biologische en chemische, wapens die ongekende gevolgen kunnen hebben als zij tegen steden worden ingezet”.

 

“Steden hebben niet het voortouw in de ontwapeningsdiscussie. Wel hebben zij de mogelijkheid (en in zekere zin zelfs de morele plicht) om het belang van nucleaire, maar ook chemische en biologische ontwapening onder de aandacht te brengen van de beslissers: nationale regeringen en parlementen en internationale organisaties, met de VN voorop.Het internationale initiatief Mayors for Peace geeft daaraan al jarenlang op een in-dringende en prikkelende wijze invulling, onder de inspirerende leiding van burgemeester Akiba van Hiroshima”.

 

“Lokale bestuurders kunnen en moeten ook daadwerkelijk bouwen aan een wereld die vredig en veilig is, in hun eigen stad en onder hun eigen bevolking. Vrede en veiligheid begint immers in de eigen woonomgeving van burgers”.

 

Herman Spanjaard

De NVMP-voorzitter bedankte burgemeester Deetman voor zijn niet aflatende inzet voor wereldvrede. Nog niet zo lang geleden, in 1999, was Den Haag gastheer van de Hague Appeal for Peace-conferentie waar 10.000 vertegenwoordigers van NGO’s confereerden om alternatieven aan te dragen voor politici in de wereld om vrede en veiligheid te stimuleren. We leven in een wereld die veel gevaarlijker is dan tijdens de Koude Oorlog en wij realiseren ons dit onvoldoende. Burgemeester Akiba van Hiroshima heeft zich dit wel gerealiseerd en startte een Internationale Campagne voor nucleaire ontwapening. Wereldwijd zijn inmiddels meer dan duizend gemeenten aangesloten, waaronder een groot aantal Amerikaanse. De Campagne wordt onverminderd voortgezet, tegen de dreigende achtergrond van verdere verspreiding van  nucleaire wapens. Denk aan Iran en Noord Korea, maar ook aan de al eerder genoemde ontwikkelingen om nieuwe nucleaire wapens te ontwikkelen die dan ook daadwerkelijk ingezet zullen worden door grootmachten. Alleen schurkenstaten bezitten nucleaire wapens!

 

Ambassadeur Sanders

De heer Sanders, Nederlands ontwapeningsambassadeur in Genève, sprak als laatste spreker. Zijn verhaal was gericht op zijn ervaringen als onderhandelaar tijdens de toetsingconferentie in New York. Er heerste al aan het begin van de conferentie een wat gespannen sfeer maar dat was ook het geval voorafgaand aan de Toetsings-conferentie van 2000 toen er toch ook nog het nodige bereikt werd. Vaak is het zo dat men in die weken toch nader tot elkaar komt en er een goed slotakkoord uitkomt. Dit keer was dat niet het geval, vooral omdat er tot ver in de conferentie gesteggeld is over agendapunten en wat wel of niet besproken mocht worden. Vooral de VS en Egypte lagen hierbij dwars.

Egypte frustreerde feitelijk de vergaderingen door keer op keer gebruik te maken van het recht van consensus om zo voortgang te blokkeren. Uiteindelijk is daardoor het slotdocument weinig opzienbarend. Het meest positieve feit is nog dat het NPV-verdrag an sich blijft voortbestaan. De reden waarom Egypte dwars lag was dat Israël in het bezit is van kernwapens, hoewel dat nooit openbaar toegegeven werd. Egypte wilde dat dit probleem besproken zou worden hetgeen niet onbegrijpelijk is voor een buurland. Tijdens een mogelijke toekomstige oorlog zouden deze wapens natuurlijk een rol van betekenis kunnen spelen. Op vragen uit de zaal erkende Sanders dat het vreedzame gebruik van kernenergie een factor is in de verspreiding van kernwapens, zie de kwestie Khan die Pakistan van een kernwapenprogramma voorzag.

Na afloop was er een door de Gemeente Den Haag aangeboden receptie. Het was goed te zien dat burgemeester Deetman zich niet snel uit de voeten maakte maar zich mengde onder de gasten waardoor menig contact gelegd kon worden.

Kortom een uitstekende en zeer nuttige bijeenkomst waarvoor wij burgemeester Deetman en de stad Den Haag veel dank zijn verschuldigd.