Onvoorstelbaar drama

De extreme ramp

 

Drie, vier dagen voor zijn aankomst in New Orleans was or-kaan Katrina al aangekondigd als een orkaan van categorie 5, de zwaarste klasse. De gevolgen voor de grotendeels onder de zeespiegel gelegen stad New Orleans waren meer dan een jaar voordien in detail in kaart gebracht, zodat het voor een land met een overvloed aan middelen geen probleem moest zijn een plan klaar te hebben om iedereen in de kortst mogelijke tijd naar veilige oorden te brengen en voor wie achterbleef plaatsen te voorzien met voldoende voedsel, slaapgelegenheid en sanitaire uitrusting.

 

Men kende het gevaar en de mogelijkheden om eraan te ontsnappen. Inzake de derde essentiŽle beschermingsvoorwaarde, de bereidheid preventieve maatregelen te nemen, faalde men echter volledig. Door menselijke slordigheid en door een focusvernauwende visie op preventie van rampen werd geen enkele maatregel voorzien en duurde het bijna een week eer enige coherente hulp kon verleend worden. Dat effectieve hulp wel mogelijk is bewijzen de recente tussenkomsten in Japan, waar onlangs bij de Nabi-tyfoon honderdduizend mensen naar veilige oorden werden overgebracht en slechts vier doden vielen en sterker nog, in China, waar in een door de tyfoon Khanun bedreigd gebied achthonderdduizend mensen inderhaast werden geŽvacueerd en geen enkel slachtoffer te betreuren viel.

 

De Verenigde Staten zijn nooit een voorbeeld geweest van een land dat veel belangstelling hechtte aan het algemeen welzijn van zijn burgers. Hun internationale positie en economische belangen waren altijd de hoofdbekommernissen van de staat en binnen dit kader moet de burger zelf instaan voor zijn persoonlijke veiligheid en zijn ontwikkelingsmogelijkheden. Zulke opstelling leidt onvermijdelijk tot het onvoorstelbaar drama dat we langs tv-beelden meemaakten. Hoe burgers van een van de rijkste landen ter wereld drie dagen na de overstroming nog op hun daken op hulp zaten te wachten, zonder voedsel, zonder drinkbaar water, zonder beschutting.

 

Alsof natuurrampen niet volstaan voegde de mens er nog een aantal vrijwillig en bewust door hemzelf veroorzaakte calamiteiten aan toe. In de eerste plaats door het voeren van oorlogen. Ontelbare oorlogen, massale slachtingen, soms met het uitroeien van hele bevolkingen, veroorzaakten mettertijd zelfs veel meer slachtoffers dan alle natuurrampen samen.

Opmerkelijk is dat oorlog mensen totaal verandert. Zorg voor het milieu, voor land en goed, voor kunst en cultuur, maakt plaats voor een onstuitbare vernietigingsdrang. Zorg voor het leven, voor de gezondheid, ontaardt in een drang tot pijnigen en doden. Het beschikken over krachtiger, Ďbetereí wapens maakt niet dat men er voorzichtiger mee omgaat. Integendeel, op wapengebruik staat geen grens. Oorlog en oorlogsvoorbereiding doen de mens alle gezond verstand verliezen.

 

Vooral tijdens de vorige eeuw kenden we een enorme toename van de gevolgen van het oorlogsgeweld door het inzetten van zwaardere en massavernietigende wapens. Tot men met de productie en het gebruik van de kernwapens zonder enige schroom de ultieme grens overschreed. De mensheid kan vandaag zichzelf totaal vernietigen. Maakt dat absolute gevaar hem voorzichtiger? Geenszins, hij blijft er op een roekeloze wijze mee omspringen en produceert almaar nieuwe types en een onzinnig aantal raketten en kernbommen. In vergelijking met natuurrampen zijn we op een totaal ander niveau terechtgekomen. Zoals Hiroshima en Nagasaki aantoonden zijn bij een kernwapenexplosie alle hulpdiensten automatisch uitgeschakeld. Het gaat allemaal zo vlug. Preventief optreden, beschermingsmaatregelen zijn onmogelijk. De plaats en het moment van de explosie zijn onvoorspelbaar. Ergst van al, elke kernwapenaanval, hoe beperkt ook, nodigt uit tot snelle en massale escalatie: wie het eerst het kernwapenarsenaal van de tegenstrever kan uitschakelen heeft misschien nog een kans op gedeeltelijke overleving.

 

Over heel de wereld kwam er een zware reactie tegen kernwapens. Na de Koude Oorlog verslapte echter de aandacht voor en de reactie tegen dit vreselijk wapen. Vermindering van de oorlogsdreiging, het realiseren van het Internationaal Atoomagentschap ter controle van nucleair materiaal in elk land, internationale besprekingen en verdragen over de reductie van het aantal kernwapens, verklaringen over de beperking van hun rol tot afschrikkingswapens, gaven de indruk dat we uiteindelijk wel zouden komen tot het uitbannen van dit mensheidbedreigend wapen. Vandaag echter stokken de gesprekken over nucleaire ontwapening, is er nog altijd een voorraad van meer dan 24.000 zware kernwapens, waarvan de meeste op scherp staan, gericht op steden en installaties, en binnen enkele uren bruikbaar. Vandaag spreekt men over bruikbare kernwapens, zogezegde mininukes.

 

Nog veel erger, sinds kort is in de Verenigde Staten een nieuwe nucleaire strategie ontwikkeld die geconcipieerd werd door een werkgroep onder leiding van luchtmachtgeneraal Richard Meyers, voorzitter van de gezamenlijke legerstafchefs. Volgens deze strategie zouden kernwapens preventief moeten kunnen gebruikt worden in een aantal situaties, zoals tegen een tegenstander die massavernietigende wapens inzet of ermee dreigt dit te doen, tegen een tegenstander die dreigt met biologische wapens, tegen opslagplaatsen van massavernietigende wapens, tegen troepenconcentraties in geval van conventionele overmacht van een tegenstander, voor een snelle beŽindiging van een oorlog en zelfs gewoon ter afschrikking. Op die manier gaan we zonder enige twijfel vroeg of laat naar een kernoorlog. Het zal een toenemend aantal staten ertoe aanzetten zelf kernwapens te produceren of aan te schaffen omdat dit hen reŽle afdreigingsmacht geeft. De voortdurende pogingen tot inschakelen van kernwapens in het oorlogsproces moet ons weer wakker schudden. We moeten alle mogelijke druk uitoefenen om ernstige besprekingen over de reductie en het uitbannen van kernwapens te hernemen. Reduceren en uiteindelijk uitschakelen van alle nucleaire bewapening is de enige mogelijkheid voor de toekomst. Zolang er kernwapens bestaan zullen er onverantwoordelijke geesten trachten deze te gebruiken.

Het wordt de hoogste tijd ons krachtig te verzetten tegen de mensbedreigende opties van enkele militairen, strategen en politici. Op het gebied van de kernwapenpolitiek is er maar ťťn weg te volgen: door nucleaire ontwapening en sluitende internationale verdragen er voor zorgen dat deze mensheidbedreigende extreme ramp nooit enige kans maakt.