Een verenigde of een verdeelde wereld?

 

Verklaring van Nobelprijswinnaars voor de Vrede

Op hun 5e topontmoeting 12 november 2004 te Rome.

 

Twee decennia geleden beleefde onze wereld een periode van hoop. GeÔnspireerd door maatschappelijke organisaties op het gebied van vrede, vrijheid, democratie en solidariteit werkten landen samen aan de beŽindiging van de Koude Oorlog. Helaas dreigen we de verkregen mogelijkheden hiertoe te verliezen. Wij maken ons ernstig zorgen over de hernieuwde nucleaire en conventionele wapenwedloop, de minachting voor het internationale recht en het falen van de wereldleiders om de uitdagingen van armoede en milieudegradatie op een adequate manier aan te pakken. Een cultuur van geweld verspreidt zich wereldwijd, de gelegenheid tot het bouwen van een cultuur van vrede, zoals bepleit door de VN, Paus Johannes Paulus II, de Dalai Lama en andere geestelijk leiders, verschuift naar de achtergrond.

 

Naast de uitdagingen uit het verleden zijn er nieuwe ontstaan, die, indien onzorgvuldig aangepakt, kunnen leiden tot een botsing van beschavingen, religies en culturen. Dergelijke conflicten zijn niet onvermijdelijk. Wij zijn er van overtuigd dat bestrijding van het terrorisme in al zijn vormen een taak is die vastberaden moet worden aangepakt. Alleen door het benadrukken van onze gezamenlijk ethische waarden, respect voor mensenrechten en fundamentele vrijheden, en het inachtnemen van democratische beginselen, binnen en tussen landen, kan terrorisme worden verslagen. We moeten de wortels van het terrorisme aanpakken, armoede, onwetendheid en onrecht, in plaats van geweld met geweld bestrijden.

Onacceptabel geweld vindt dagelijks plaats tegen vrouwen en kinderen. Kinderen blijven ons meest waardevolle maar tevens meest verwaarloosde bezit. Hun bescherming, veiligheid en gezondheid behoort de hoogste prioriteit te krijgen. Kinderen wereldwijd verdienen het in en voor vrede te worden opgevoed. Er bestaat geen rechtvaardiging voor het verwaarlozen van hun veiligheid en welzijn en in het bijzonder, hun lijden ten gevolge van oorlog. De oorlog in Irak heeft een broeinest gecreŽerd van instabiliteit en een voedingsbodem voor terrorisme. Geloofwaardige rapporten over de verdwijning van nucleair materiaal kunnen niet worden verzwegen. Terwijl we rouwen om de dood van tienduizenden burgers, is geen enkel door de coalitie voorop gesteld doel bereikt. De uitdagingen van veiligheid, armoede en milieudegradatie kunnen alleen verwezenlijkt worden door multilaterale inspanningen op basis van het internationaal recht. Alle landen dienen zich strikt te houden aan de volgens internationale verdragen overeengekomen verplichtingen. De onmisbare rol van de VN en de primaire verantwoordelijkheid van de VN-Veiligheidsraad dienen te worden benadrukt bij het handhaven van vrede.

 

Wij ondersteunen een snelle vreedzame oplossing van het Noord-Koreaanse kernwapenprobleem, inhoudend een verifieerbare beeÔndiging van het Noord-Koreaanse kernwapenprogramma, het levern van veiligheidsgaranties, alsmede het opheffen van de sancties tegen Noord-Korea. Zowel de Ďzes-partijení-besprekingen als de bilaterale inspanningen van Amerika en Noord-Korea dienen bij te dragen tot deze resultaten. We verwelkomen de recente voortgang in de besprekingen tussen Iran, het verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland over het Iraanse nucleaire programma en hopen dat de VS bij dit proces aan willen haken om een oplossing te vinden binnen de grenzen die het Internationaal Atoom Gezelschap (IAEA) stelt. We roepen op tot vermindering van militaire uitgaven en tot het afsluiten van een verdrag dat wapenhandel controleert en wapenverkoop verbiedt als deze gebruikt worden in strijd met de internationale rechten van de mens.

 

Als Nobelprijswinnaars geloven wijdat de wereldgemeenschap spoedig de uitdagingen van armoede en duurzame ontwikkeling moet oppakken. Het aangaan van deze uitdagingen vereist de politieke wil die tot nu toe zo jammerlijk heeft ontbroken.

De beloften gedaan door landen tijdens de VN-Millenniumtop, de afspraken over toegenomen ontwikkelingshulp, eerlijke handel, toegang tot de wereldmarkt en schuldenverlichting voor ontwikkelingslanden zijn niet nagekomen. Armoede is nog steeds de meest verbreide en gevaarlijkste gesel van deze wereld. Miljoenen mensen worden het slachtoffer van honger en ziekte, hele naties lijden onder gevoelens van frustratie en wanhoop. Dit creŽert een voedingsbodem voor extremisme en terrorisme. De stabiliteit en toekomst van de hele wereldgemeenschap loopt hierdoor gevaar. Wetenschappers waarschuwen ons dat het falen om de problemen van water, energie en klimaatsverandering op te lossen zal leiden tot chaos, meer militaire conflicten en uiteindelijk de vernietiging van het ecosysteem waarvan onze beschaving afhankelijk is. Daarom benadrukken wij onze steun aan het Kyoto-protocol en de Earth Charter en onderschrijven het recht op toegang tot water zoals verwoord in de aanzet van Green Cross International die regeringen oproept tot een modelverdrag over water.

 

Als Nobelprijswinnaars geloven wij dat als we de nieuwe ongekende mogelijkheden willen benutten en de gevaren die ons bedreigen het hoofd willen bieden wij een beter wereldbestuur nodig hebben. Daarom ondersteunen wij de versterking en hervorming van de VN en haar instituties.

 

Als directe urgente doelen willen wij ons inzetten voor:

* Oprechte inspanningen om de crisis in het Midden-Oosten op te lossen.

Dit is zowel de sleutel tot het probleem van het terrorisme als een mogelijkheid om een gevaarlijke botsing van beschavingen te voorkomen. Een oplossing is mogelijk als het recht van alle landen in de regio op een veilige en levensvatbare staat wordt gerespecteerd en als het Midden- Oosten wordt geÔntegreerd in het wereldgebeuren waarbij de unieke cultuur van alle mensen in die regio wordt gerespecteerd.

 

* Het behouden en versterken van het Nucleaire Non-Proliferatie Verdrag. Wij wijzen dubbele maatstaven af en benadrukken de wettelijke verantwoordelijkheid van kernwapenmachten om te werken aan de eliminatie van kernwapens. Wij roepen op tot voortzetting van het moratorium op kernproeven in afwachting van het in werking treden van het Kernstopverdrag, Comprehensive Test Ban Treaty alsmede versnelling van het proces van verifieerbare en onomkeerbare kernwapenreductie. Wij zijn erg geschrokken van de plannen voor het ontwikkelen van nieuwe, inzetbare kernwapens en roepen op tot het afwijzen van doctrines die kernwapens zien als legitieme oorlogswapens en preventieve dreiging toestaan.

 

* Het realiseren van het initiatief van de VN-secretaris generaal om in 2005 op hoog niveau een conferentie bijeen te roepen die een aanzet geeft voor de uitvoering van de Millennium Development Goals. Wij pleiten voor een sfeer van maatschappelijke verantwoordelijkheid teneinde deze belangrijke taken te verwezenlijken.

 

Wij geloven dat, om de problemen waar deze wereld mee kampt op te lossen, de hedendaagse politici moeten samenwerken met een versterkte civil society en sterke massabewegingen. Dat is de weg naar globalisering met een menselijk gezicht en een nieuwe internationale orde die bruut geweld afwijst, alsmede etniciteit en culturele en politieke diversiteit respecteert en recht, toewijding en solidariteit verzekert. Wij, de Nobelprijswinnaars en organisaties pleiten voor de realisatie van deze doelen en roepen regeringen en mensen wereldwijd op ons te volgen.

 

Mikhail Gorbachev, Kim Dae-Jung, Lech Walesa, Joseph Rotblat, Jose Ramos-Horta, Betty Williams, Mairead Corrigan Maguire, Carlos Filipe Ximenes Belo, Adolfo Perez Esquivel, and Rigoaberta Menchu Tum en United Nations Childrenís Fund, Pugwash Conferences, International Physicians for the Prevention of Nuclear War, International Peace Bureau, Institut de Droit International, American Friends Service Committee, Mťdicins sans FrontiŤres, Amnesty International, United Nations High Commissioner for Refugees, International Labour Organization, Inter-national Campaign to Ban Land Mines, United Nations.