Campagne voor de afschaffing van kernwapens

 

Mayors for Peace

 

In de jaren ’80 van de vorige eeuw had je in Nederland ‘kernwapenvrije gemeenten’ die met de dreigende komst van Amerikaanse kruisraketten alvast duidelijk wilden maken dat deze niet binnen hun gemeentegrenzen welkom waren. Minder bekend is dat in 1982 de burgemeesters van Hiroshima en Nagasaki de organisatie Mayors for Peace oprichtten. Doelstelling van dit netwerk dat momenteel 600 steden omvat is alle steden te beschermen tegen nucleaire vernietiging. Het enig probate middel daartegen is wereldwijd afschaffen van kernwapens. In mei 2005 vindt de vijfjaarlijkse herziening van het Non-Proliferatie Verdrag (tegen verspreiding kernwapens) plaats. Door de unilaterale opstelling van Amerika dreigt het NPV ineen te storten of op zijn minst veel van haar kracht te verliezen. De burgemeester van Hiroshima,  Akiba heeft daarom een actie gestart waarin het de bedoeling is dat zoveel mogelijk burgemeesters naar de NPV-review 2005 in New York gaan om de afspraken over wereldwijde kernontwapening in het NPV te onderstrepen. U kunt helpen het aantal burgemeesters in New York zo groot mogelijk te maken want er is ook een grootschalige Nederlandse campagne die deze actie ondersteund.

 

Non-Proliferatie Verdrag

In 1970 besloten alle landen van de wereld dat kernwapens geëlimineerd moesten worden. Landen zonder kernwapens beloofden deze niet aan te schaffen of te ontwikkelen en landen met kernwapens kwamen overeen volledig te ontwapenen. Dit werd vastgelegd in het Non-Proliferatie Verdrag (NPV). Gedurende de Koude Oorlog stelden de kernwapenstaten steeds dat hun nationale veiligheid afhing van kernwapens, zodat die beloofde ontwapening steeds uitgesteld werd. Tijdens de laatste Herzieningsconferentie van het NPV, in 2000, werd in het slotdocument wederom besloten dat de kernwapenstaten voortvarend zouden werken aan de volledige eliminatie van hun kernwapenarsenalen.

 

De realiteit is echter anders. Wanneer we naar de huidige situatie in de wereld kijken, zien we dat de Verenigde Staten, de enige nucleaire supermacht, aangekondigd heeft desnoods een eerste pre-emptieve aanval met kernwapens te zullen uitvoeren. Daarnaast heeft de VS de intentie uitgesproken nieuwe kleine, inzetbare kernwapens (mini-nukes) te ontwikkelen. Noord-Korea is uit het NPV gestapt en is van plan kernwapens te bouwen. Door dit soort gedrag ontstaat een extreem gevaarlijke situatie. Andere landen en terroristen worden hierdoor gedreven ook op zoek te gaan naar kernwapens of deze te gaan ontwikkelen.

 

Oproep aan burgemeesters

Tadatoshi Akiba, de huidige burgemeester van Hiroshima, roept burgemeesters uit de hele wereld op om in april/mei 2005 naar de herzieningsconferentie van het Non Proliferatie Verdrag te komen. Het doel is om  pressie uit te oefenen op de kernwapenstaten om hun gedane beloften voor ontwapening in de slotverklaring van de NPV-conferentie van 2000 na te komen. Het lijkt in eerste instantie allemaal wat oubollig, gemeenten die hun burgemeesters inzetten voor een kernwapenvrije wereld en toch is de actie van Mayors for Peace er een met grote actuele waarde. De afvaardiging van burgemeesters zal de symbolische vertegenwoordiging van de wereldbevolking zijn. In de hiernaast staande brief aan burgemeesters wereldwijd geeft Akiba helder weer hoe belangrijk de Mayors for Peace actie is.

 

Mayors for Peace en de NPT emergency campaign

Vandaag wordt u, en burgemeesters over de hele wereld, gevraagd uw stad te versterken in het licht van mogelijke terroristische aanslagen met massavernietigingswapens. Hoewel steden niet helemaal hulpeloos zijn in het geval van een biologische of chemische aanval, is het maar al te duidelijk dat een nucleaire explosie alle noodmaatregelen zinloos zou maken: uw stad zal simpelweg ophouden te bestaan. Een vuurstorm zal het tot radioactieve as reduceren. De minderheid van burgers die niet meteen verdampt zullen zijn, zullen veroordeeld zijn tot tientallen jaren lijden onder stralingsziekten. Er is niets hypothetisch aan dit beeld van een hel. Het is twee keer gebeurd: in Hiroshima op 6 augustus 1945 en in Nagasaki drie dagen later.

 

Tijdens de 2e Speciale Sessie over Ontwapening van de Verenigde Naties, in 1982, hebben de burgemeesters van deze twee steden Mayors for Peace opgericht. De centrale doelstelling van dit netwerk, dat nu bestaat uit meer dan zeshonderd steden in meer dan honderd landen, is het beschermen van alle steden tegen nucleaire vernietiging door middel van het enige effectieve middel: de wereld totaal ontdoen van kernwapens en de speciale materialen om ze te maken. De eliminatie van kernwapens is ook het doel van het Non-Proliferatie Verdrag (NPV). De vijf door dit verdrag erkende kernwapenstaten zijn wettelijk gebonden aan het in goed vertrouwen nastreven van dit doel. Maar ze hebben nooit, zelfs niet voor één enkele dag, samen rond de tafel gezeten om de eliminatie van hun enorme kernwapenarsenalen te plannen. Deze nalatigheid is onredelijk, het is tijd voor een eind aan uitvluchten en uitstel.

 

Om de visie van een kernwapenvrije wereld te herbevestigen, heeft Mayors for Peace een internationale NPV-campagne gelanceerd, ook wel de ‘2020 Vision campagne’ genoemd. De uitdaging aan de regeringen van de wereld is het ontwikkelen van een programma voor de eliminatie van kernwapens terwijl er nog steviger wordt vastgehouden aan non-proliferatie. Onze eis is dat het werk begint in 2005, dat een actieprogramma wordt vastgesteld in 2010 en dat het volledig uitgevoerd is in 2020, de vijftigste verjaardag van het NPV.

Deze campagne werd gelanceerd op 27 november 2003 tijdens de tweede Internationale Burgerbijeenkomst in Nagasaki. Op 26 februari 2004 werd de campagne onderschreven door het Europees Parlement. Op 27 en 28 april 2004 heeft een internationale burgemeestersdelegatie de PrepCom van het NPV bijgewoond en toegesproken. Mayors for Peace zal een grote vertegenwoordiging hebben bij de Herzieningsconferentie van het NPV in 2005 in New York. Met de steun van parlementariërs en maatschappelijke leiders zal er een grootse ‘Cities of the World Peace Fair’ in New York plaatsvinden, alsmede tientallen demonstraties in hoofdsteden en andere grote steden.

 

Unilateraal versus multilateraal

In de vorige Nieuwsbrief heeft Karel Koster in het artikel ‘De dreigende ineenstorting van het Non-Proliferatie Verdrag’ al aangegeven dat buiten het NPV, een van de laatste in de multilaterale verdragenwereld, een reeks ontwikkelingen onderweg is die in feite deze verdragen ondermijnt, omdat er beleid wordt ontwikkeld buiten de verdragenstructuur om.

Deze maatregelen hebben één kenmerk gemeen: ze bestaan veelal uit samenwerkingsverbanden van de kernwapenstaten en hun bondgenoten, waarin regels worden vastgelegd om de proliferatie van kernwapentechnologie, de cruciale grondstoffen dan wel de draagsystemen, aan banden te leggen. Naast de al langer bestaande Nuclear Suppliers Group (export van nucleaire technologie), de 'Wassenaar groep en de Missile Technology Control Regime, is daar sinds vorig jaar ook de Proliferation Security Initiative (PSI) bijgekomen. Dat is een groep landen die maatregelen wil nemen om het transport van technologie en grondstoffen geschikt voor het maken van massavernietigingswapens te verhinderen, bijvoorbeeld door schepen in internationale wateren te onderscheppen. Maar er worden nog meer unilaterale stappen ondernomen buiten het verdragsstelsel: de ‘massavernietigingswapens resolutie’ (nr 1540) die op 28 april jl.werd aangenomen in de Veiligheidsraad is hier een illustratie van. Deze resolutie legt aan alle staten de verplichting op om wetgeving aan te nemen tegen de verspreiding van massavernietigingswapenstechnologie naar mogelijke niet-gouvernementele actoren, zoals terroristische organisaties. Dit soort ontwikkelingen maakt zonneklaar dat de Verenigde Staten het liefst haar eigen beleid en sancties uitstippelt niet gehinderd door wereldwijd gedragen verdragen die hen zelf ook beperkingen en voorwaarden opleggen. In het NPV staan heldere afspraken over de uiteindelijke eliminatie van kernwapens. De Mayors for Peace willen deze met de 2020 Vision Campagne onderstrepen en harde afspraken op papier krijgen over een vastomlijnd tijdpad die deze eliminatie garandeert. De NPV-review in 2005 is het platform waarin de stem van de wereldbevolking gehoord kan worden. Laten we geen of weinig tegengeluid horen dan zijn het de kernwapenstaten die door middel van door hen opgestelde verdragen zorgen dat wereldwijde kernontwapening definitief, voor onbepaalde tijd, uit het zicht verdwijnt.

 

Nederlandse situatie

Nederland heeft acht gemeenten die zich lidgemeenten mogen noemen van Mayors for Peace: Amsterdam, Arnhem, Den Haag, Middelburg, Rotterdam, Tilburg , Utrecht en Waalwijk. De Emergency Campaign to ban nuclear weapons waar het nu om gaat heeft voorlopig alleen de steun van Middelburg. Het is dus zaak om meer burgemeesters in deze kwestie te interesseren. De eerste stap die moet worden ondernomen is om informele wegen te vinden naar burgemeesters die deze campagne willen ondersteunen.

 

Wat burgemeesters kunnen doen

* Aanwezig zijn bij de Herzieningsconferentie van het NPV in mei 2005 in New York en het organiseren van of deelnemen aan activiteiten rond deze conferentie in de eigen regio. Wanneer er niet zelf deelgenomen kan worden, kan een afgevaardigde gestuurd

worden;

* Samenwerken met niet-gouvernementele organisaties en vredesgroepen bij het organiseren van activiteiten;

* In het openbaar uitspreken van hun standpunt met betrekking tot kernwapens;

* Het benoemen van een ambtenaar tot NPV Campagne project manager, die samen met vredes- en andere groepen in de gemeente een campagnecomité kan opzetten om activiteiten te organiseren;

* Met andere groepen en organisaties samenwerken om geld in te zamelen voor activiteiten en het geven van een donatie aan de internationale campagne.

 

Wat burgers kunnen doen

* Burgemeesters oproepen lid te worden van Mayors for Peace, aan de campagne deel te nemen en activiteiten te organiseren;

* Lid worden van een lokale vredesgroep om aan de campagne te werken;

* Geven van een donatie aan Mayors for Peace om de internationale campagne te financieren;

* Vrienden, kennissen, familieleden en buren bewust maken van de dreiging van kernwapens en van de campagne om kernwapens uit te bannen.

 

Indien u contacten heeft in een van deze gemeenten of u wilt uw eigen burgemeester benaderen laat dit dan aan het Landelijk Coördinatiecentrum Mayors for Peace weten.

Adres: Obrechtstraat 43, Utrecht, tel. 030-2714376 (Karel Koster, e-mail: k.koster@inter.nl.net.

Want van veel belang is dat de activiteiten gecoördineerd plaatsvinden en niet langs elkaar heen lopen.

 

60 jaar na de bommen

Volgend jaar augustus is de 60e verjaardag van de nucleaire verwoesting van Hiroshima en van Nagasaki.

Namens deze steden zullen de burgemeesters een jaar van herinnering en actie voor een kernwapenvrije wereld aankondigen in de vredesverklaringen op 6 augustus van dat jaar.

Het doel is de 60e verjaardag van de bommen op Hiroshima en Nagasaki zowel een herinnering als een viering te laten zijn, vieren dat de wereld van koers veranderd is, weg van de nucleaire ramp en in de richting van een kernwapenvrije toekomst. Alle steden zijn uitgenodigd om hierin deel te nemen.

Een goede aanzet werd gegeven door de US conference of Mayors die op 28 juni 2004 verklaarden dat er in een beschaafde wereld geen ruimte is voor massavernietigingswapens en zich volledig achter de 2020 vision campagne schaarden. President Bush wordt door hen opgeroepen om tijdens de NPV-review van 2005 een begin te maken met onderhandelingen die daadwerkelijk leiden tot een verbod op en afschaffing van kernwapens en daaraan gerelateerde materialen. Deze burgemeesters gaan zeker nog van zich laten horen.