Boekbespreking

Quilt voor vrede

 

Een quilt is van oudsher een doorgestikte deken met een tussenvoering, een achterkant, en een kant die uit kleine aan elkaar genaaide lapjes bestaat. Die lapjes worden in patronen gerangschikt. Dit heeft tot allerlei kunstuitingen geleid, inclusief het afbeelden van gebeurtenissen uit de geschiedenis of van patriottische onderwerpen.

 

Via de zoekterm Peace Quilt kun je op het internet een scala aan sites vinden waar quilts te zien zijn met het thema vrede. De onderwerpen variëren van religieuze onderwerpen tot oorlog en vreedzame natuur en nu dus de aanslagen op de VS.

 

Het maken van een quilt met vrede als thema is niet nieuw. Het is vaak een groepsproject, waarbij naast het uitbeelden van het vredesthema ook de saamhorigheid met de groep en de band met het onderwerp belangrijk is.

Al jaren circuleert in de IPPNW de vredesquilt die in Nederland (door een groep uit de regio Maastricht) gemaakt is en sinds 2002 bij India en Pakistan in beheer is. Het is een symbool geworden van hoop op betere tijden voor de regio, waar deze quilt zich bevindt.

 

De aanslagen van nine-eleven op de Verenigde Staten waren ingrijpend. Vooral in de VS liepen de emoties, uiteraard, hoog op. Dit vertaalde zich op de televisie in veel patriottische uitingen. In september 2001 was ik in Canada op vakantie en voor zover je je niet geheel teruggetrokken had in de bossen, kreeg je ook daar de emoties en schok rechtstreeks te verwerken. Wekenlang hingen overal de vlaggen halfstok en er waren veel meelevende uitingen in etalages en dergelijke. De sfeer was na 11 september heel sterk van United we stand en ‘wie niet met ons is, is tegen ons en dus een vijand’, ook van de Canadezen. En zo zijn ook de gebeurtenissen van 11 september 2001 in quilts verwerkt, in de vorm van persoonlijke uitingen van de emoties.

 

Voor sommige quiltmaaksters (bijna altijd vrouwen) bleef een bepaald beeld hangen van de gebeurtenissen, zoals van de vliegtuigen die het World Trade Centre invlogen en van de ruďnes daarna. Dit staat natuurlijk ook op onze netvliezen gebrand. Uit veel van de quilts spreekt naast de schok over de gebeurtenissen ook hoop en de, misschien geknakte maar ongebroken, spirit van Amerika, zich niet te laten verslaan. Dit leidde tot een scala aan quilts met afbeeldingen van redders, vlaggen, adelaars,

vredesduiven, het WTC en Pentagon, de namen en afbeeldingen van slachtoffers enzovoort. De symboliek begint soms erg te lijken op de communistische kunst uit de vorige eeuw.

 

Naast de persoonlijke uitingen zijn er ook groepsprojecten geweest, bijvoorbeeld de National Tribute Quilt in het Folk Art Museum in New York. Deze heel grote quilt (van 30 bij 8 foot = circa 9 bij 2,4 meter) laat de nog gave skyline van New York zien, met de WTC-torens en de gegevens van de gekaapte vliegtuigen en hun passagiers. Alle lapjes van deze afbeelding, 3446 stuks, bevatten namen van slachtoffers. Meer dan 1000 mensen uit vijf landen (inclusief Nederland) hebben stukjes stof bijgedragen.

 

Wat opvalt is dat er naast bovenstaande uitingen in quilts ineens weer veel geproduceerd wordt in patriottische thema’s. Dat varieert van patronen met patriottische namen, zoals ze al twee eeuwen gebruikt worden, tot geheel nieuwe patronen. Op een verzoekje op het internet in de week na de aanslagen om binnen enkele weken een kleine quilt op te sturen, kwamen 2300 reacties! En het verzoek om voor een tentoonstelling in oktober 2001 grote quilts in te sturen resulteerde in 300 aanmeldingen.

Van deze 300 quilts is een selectie opgenomen in een boek, "America From the Heart", door samenstelster Karey Bresenhan. Uitgeverij C&T Publishing;  ISBN 1-57120-145-9.

 

Interessante websites

http://www.womenfolk.com/

historyofquilts/fromtheheart.htm

en www.nationaltributequilt.org