In de 21e eeuw dreigt een tweede nucleair tijdperk.

 

IPPNW-campagne voor

een doodzieke wereld

 

ďAls we niet doorgaan met afschaffing van nucleaire wapens, zullen er steeds meer landen komen die in het bezit zijn van nucleaire wapens, en dat is een gegarandeerd recept voor zelf-destructie.Ē (Mohammed ElBaradei, directeur generaal van het Internationaal Atoom-energie-centrum , sept. 2003)

 

In de 21e eeuw dreigt een tweede nucleair tijdperk. De politiek van de VS op het gebied van de nucleaire bewapening wordt gekenmerkt door een fase, die vergelijkbaar is met de jaren na het bombardement op Hiroshima en Nagasaki: de Amerikaanse regering heeft een monopolie op diverse nieuwe kernwapens voor daadwerkelijk gebruik. De IPPNW is genoodzaakt om (wederom) alle mogelijke kennis en middelen aan te wenden om te wijzen op de gevaren.

Zij heeft daartoe een Campagne gestart, met als einddatum de Non-Proliferation Treaty Conferentie in 2005. De IPPNW-afdelingen zullen met hun leden een discussie op gang moeten brengen welke activiteiten nodig zijn.

 

De militaire situatie

Niet alleen de ontwikkeling van nieuwe kernwapens in de VS, maar ook de verspreiding van (bestaande) kernwapens naar andere landen, de mogelijkheid van terreurdaden met nucleair materiaal, en de tanende invloed van afspraken tussen de landen over de verspreiding van nucleair materiaal heeft geleid tot nieuwe gevaren.

1. De VS hebben na het einde van de Koude Oorlog tegen de voormalige Sovjet-Unie, hun kernwapens bestemd voor bescherming van de nationale veiligheid. De regering Bush heeft daarnaast plannen gelanceerd voor een nieuwe generatie nucleaire wapens, raketten en ruimtetechnologie en de VS behoudt zich, tegen de NPT-afspraken in, het recht voor (nieuwe) nucleaire wapens te bezitten, en deze in te zetten. De VS hanteren daartoe een eigen dubbel-standaard, met als gevolg een dubbele (horizontale en verticale) kans op proliferatie

 

2. Het afschrikkingsevenwicht, dat de standaard was tijdens de koude oorlog, heeft door zijn afschrikwekkende effect, tot scherpe protesten geleid, maar is ondanks afgesproken reductie in het wapenarsenaal, nog niet van de baan. Daarnaast worden we nu geconfronteerd met nieuwe, inzetbare nucleaire wapens, zoals de bunkerbusters. De tijdens de koude oorlog bestaande paradox van bezit van nucleaire wapens om ze niet te gebruiken, heeft geleid tot een verraderlijk plan voor inzetbare nucleaire wapens. De gedachte is: Ďals we ze hebben, willen we ze ook kunnen gebruiken.í Door deze nieuwe ontwikkeling wordt een hervatting van ondergrondse testen verwacht, tegen het moratorium op testen in (de Comprehensive Test Ban Treaty).Door de Navo bij deze plannen te betrekken worden de Europese partners gedwongen een keuze te maken om Úf vast te houden aan hun afspraken ten aanzien van ontwapening, Úf met de strategie van de VS mee te gaan.

 

3. De regering Bush vertrouwt op non-proliferatie door militaire macht en intimidatie. Zij wil via een nieuwe resolutie van de Verenigde Naties de handel in massavernietigingswapens onmogelijk maken voor individuen en bedrijven. Zij vertrouwt daarbij op haar unilaterale activiteiten enerzijds, en coalitions of the willing anderzijds en brengt de multilaterale verdragen, die gedurende een halve eeuw het raamwerk waren voor hoop, in diskrediet. Zij acht de huidige landen die nucleaire wapens bezitten in staat en geschikt om nucleaire wapens te beheren en uit handen van kwade geesten te houden. Zij houdt er geen rekening mee dat deze handelwijze de wens van kwade geesten om ook te beschikken over nucleaire wapens aanwakkert.

 

4. Landen als India en Pakistan zijn de inluiders van een nieuw tijdperk van ongecontroleerde verspreiding van kernwapens. Noord-Korea en Iran zijn de volgende landen waar zorg over is en er zullen er zeker meer volgen. De mogelijkheid dat ook terroristen zullen beschikken over nucleaire wapens of een radiologische bom kan steeds minder worden voorkomen.

 

De huidige politiek ten aanzien van nucleaire dreiging is in zeker opzicht niet minder gevaarlijk, zelfs meer bedreigend dan tijdens de Koude Oorlog. Het bestaande afschrikkingsevenwicht bestaat nog en kan door ongevallen of berekeningsfouten leiden tot het einde van de menselijke beschaving. Maar meer waarschijnlijk wordt nu de mogelijkheid van het gebruik van nucleaire wapens om een politiek doel te bereiken, met niet te overziene gevolgen voor andere landen, en het risico van tegenaanvallen.††

 

De politieke context

De gezamenlijke afspraken tussen de landen binnen de VN over afschaffing van kernwapens is de basis van de huidige situatie. Als deze afspraken niet meer gerespecteerd worden, zullen landen overgaan tot een onbeheersbare wedloop om ook in het bezit te komen van nucleaire wapens. Daarbij zal een netwerk van verborgen en ondergrondse handel ontstaan, dat niet meer gecontroleerd wordt of kan worden. Nu al zijn er signalen dat de voorbereidingsconferenties tot verdere afspraken over non-proliferatie en afschaffing niet meer serieus genomen worden door de belangrijkste speler, de Verenigde Staten. De in 2005 afgesproken Review-conference zou tot een doorbraak moeten leiden in de besluitvorming, maar hier is nog geenszins sprake van. Ofwel de deelnemers van de in 2000 gehouden laatste Review-conference eisen uitvoering van de toen gedane beloften, ofwel de afspraken zijn feitelijk dood.

De non-gouvernementele organisaties, die zich verenigd hebben rondom dit probleem, zien in dat de conferentie in 2005 cruciaal is en willen met een plan van actie komen in de vorm van de grootste, meest dramatische demonstratie van publieke uiting voor de afschaffing van nucleaire wapens ooit. Onder aanvoering van de burgemeesters van Hiroshima en Nagasaki wordt een wereldwijde campagne gestart om burgemeesters van steden over de hele wereld aan te sporen de komende Review-conference te bezoeken. Dit als basis voor een grote publieke actie. De IPPNW heeft de kennis, ervaring en netwerken om een belangrijke, zoniet leidende rol hierbij te spelen.

Sir Joseph Rotblat verwoordde dit als volgt tijdens het IPPNW congres in 2002 in Washington: ďAls beroeps-beoefenaren wijdt u zich aan de waardigheid van het leven, van individuen zowel als van de mensheid als geheel. U dient zich daarbij niet te binden aan strevingen die de dood van duizenden of miljoenen mensen tot gevolg hebben en het voortbestaan van de menselijke soort kunnen bedreigen. De situatie is ernstig. Zoals de ontwikkelingen nu gaan kan een catastrofe niet uitblijven. Als er een uitweg is, is het onze plicht deze te vinden. Dit is een zware taak, maar gezamenlijk kunnen we deze op ons nemen.Ē

 

De IPPNW stelt voor in de komende 14 maanden een tweetal doelen te bereiken.

1. Het gevoel doen herleven dat een hernieuwde aandacht voor de ontmanteling van kernwapens noodzakelijk is, door opnieuw het publiek en de politiek te wijzen op de medische en milieugevaren.

 

2. Internationale steun verwerven voor substantiŽle onderhandelingen over de volledige afschaffing van kernwapens, uiterlijk in 2020. Tijdens de Review-conference in 2005 dienen daartoe belangrijke beginafspraken gemaakt te worden, en in 2010 dient een volledig plan op tafel te liggen.

 

In de afgelopen periode heeft de IPPNW actief deelgenomen aan de Non Proliferation Treaty review, en andere voorbereidende conferenties in het kader van de Comprehensive Test Ban Treaty, als deelnemer aan een wereldwijde campagne van NGOís . Dit werk gebeurt vanuit afzonderlijke afdelingen, leden, studenten, beroepskrachten. Het centrale bureau van de IPPNW kan deze afzonderlijke activiteiten bundelen en richten.

 

In november 2003 werd door de Europese afdelingen een plan de campagne opgezet en vanuit het centrale bureau van de IPPNW werden adviezen gegeven over de invulling en onder andere geldmiddelen.

 

De volgende lijn is uitgezet:

1. Het 13-stappenplan voor afschaffing van kernwapens, waartoe de leden van de NPT zich verplicht hebben tijdens de Review-conference in 2000, moet opnieuw het uitgangspunt worden. Gezamenlijk met andere NGOís zullen IPPNW-delegaties een basis leggen door middel van de campagne mayors for peace. Elke afdeling dient tenminste een burgemeester te vinden die aan deze campagne deelneemt door de oproep van de

burgemeesters van Hiroshima en Nagasaki tijdens de NPT-conferentie in 2005 door zijn/haar aanwezigheid te ondersteunen.

 

2. Delegaties van artsen en studenten in heel Europa maar ook de andere werelddelen zullen een bezoek brengen aan de politieke leider in dehoofdsteden waar de beslissingen over kernwapens genomen worden.Zij zullen de medische en omgevingsgevolgen van een kernaanval bespreken, alsmede de weg om tot volledige afschaffing van kernwapens in 2020 te komen. Voor onze afdeling zou dan dit de NAVO en de secretaris-generaal, de heer De Hoop Scheffer, kunnen zijn.

 

3. De afdelingen in de NAVO-landen, die zelf geen kernwapens hebben (BelgiŽ, Canada, Duitsland, Griekenland, ItaliŽ, Nederland en Turkije) kunnen bij hun regering aandringen om een verzoek te richten tot alle NAVO-landen, met name de VS, om de letter en de geest van de afspraken tot afschaffing van kernwapens na te leven. Zij dienen hierbij te wijzen op de tegenstrijdigheden tussen het NAVO-beleid en hun nationale beleid. Zij dienen de VS erop te wijzen dat nucleaire testen onacceptabel zijn voor de rest van de alliantie; dat er in de NAVO een onvoorwaardelijke verklaring tot non-first-use moet bestaan; dat het nucleaire wapenarsenaal van de VS niet op het grondgebied van de andere NAVO-lidstaten opgesteld mag worden en dat de NAVO geen gezamenlijk kernwapenbeleid voert.

4. De afdelingen in Zuid-AziŽ zullen een nota maken over de gevolgen van een kernwapenoorlog tussen India en Pakistan, waarbij ook de medische en omgevingsgevolgen van het produceren en testen besproken wordt. Deze zal aangeboden worden aan en besproken met politieke leiders van de betreffende landen.

 

5. Aan de nieuwe door de VN ingestelde Commissie voor wapens en massavernietiging, onder aanvoering van H. Blix zal voorgesteld worden om een medische adviescommissie toe te voegen, waaraan de IPPNW haar medewerking zal verlenen.

 

6. De Physicians for Social Responsibility, de PSR, zullen sprekers uit andere landen dan de VS uitnodigen om te komen tot een breder politiek debat in de Verenigde Staten over de veiligheid in de wereld.

 

7. De IPPNW zal de slachtoffers van nucleaire wapens en rampen een wezenlijke rol laten spelen in de campagne voor afschaffing van kernwapens, onder andere door hun aanwezigheid bij de Review-conference in 2005 mogelijk te maken. Behalve deze activiteiten zal IPPNW ook wegen zoeken om invloed uit te oefenen op landen die overwegen een kernwapenprogramma in te voeren.Juist bij deze landen is het mogelijk een succesvolle inbreng te hebben in de discussie over de toelaatbaarheid ervan. We zijn ons er van bewust dat de tijd kort is voor een dergelijke omvangrijke campagne, daarom dringt de IPPNW er bij al haar leden op aan om zo spoedig mogelijk te beginnen met de praktische discussie. Een aantal vragen zullen moeten worden beantwoord: wat kan elke afdeling doen, uit welke samenwerking met andere NGOís kan geput worden, welke menskracht en financiŽle middelen zijn beschikbaar.

In de komende periode zullen in de hele wereld voorbereidende conferenties plaatsvinden en in september het 16e IPPNW-wereldcongres in Beijing.

 

Voor meer informatie over de werkgroep Mayors for Peace zie 

www. Abolition2000.org/groups/mayors on the Web