De oorlog in Irak: eind goed, niks goed

 

door: Jef De Loof

 

Op 2 mei werd, volgens president Bush, de militaire interventie in Irak beŽindigd. Wie erbij betrokken of in geÔnteresseerd was heeft intussen al zijn commentaar op de gebeurtenissen gegeven en hierbij de eigen klemtonen gelegd, dikwijls overdrijvend of zelfs bewust misleidend. Toch denk ik dat het aan de hand van het beschikbare feitenmateriaal en langs logische deductie al mogelijk is een aantal vrij objectieve besluiten te trekken in verband met deze vreemde oorlog.

 

1. Het ging hier om een preventieve oorlog.Volgens de officiŽle verklaringen werd Irak aangevallen omdat men vermoedde dat het massavernietigingswapens bezat die in handen van een dictator een gevaar betekenden voor andere landen. Dit was volgens de Verenigde Staten en Groot-BrittaniŽ aanvankelijk dť reden om de oorlog te beginnen.

 

Internationaal wordt dergelijke oorlogs-motivering niet aanvaard.We hebben hier te maken met een beslissing door een paar landen op eigen houtje genomen, een precedent dat bij veralgemeende toepassing een verschoningsgrond kan geven voor tal van oorlogen.

 

2. De Verenigde Staten en Groot-BrittanniŽ begonnen de oorlog zonder mandaat van de Verenigde Naties, op het moment dat zij vaststelden dat binnen de Verenigde Naties de meerderheid der landen zich tegen de invasie zou verzet hebben.

 

3. Achteraf kan men zich afvragen wat de echte reden was om zo hardnekkig, tegen alle weerstand in, de beslissing te handhaven tot een invasie over te gaan.

 

Het kan moeilijk Bush's bewering zijn dat Irak een gevaar betekende voor het Midden-Oosten, laat staan dat het een bedreiging voor de hele wereld zou geweest zijn. De Amerikaanse inlichtingsdiensten moeten zeker hebben geweten dat dit niet waar was.Uit het verloop van de krijgsverrichtingen weten we dat Saddam over een luchtmacht beschikte die zo weinig competitief was dat ze zelfs niet in de lucht dierf komen, verouderde tanks had die bij het buitenkomen onmiddellijk vernietigd werden, een luchtafweer die nog handbediend was en geen vliegtuigen trof. Chemische noch biologische wapens werden gevonden. Ook niet tijdens de laatste inspectiemaanden, zodat we mogen besluiten dat ze al lang vernietigd waren. In elk geval, als ze er hadden, ze werden niet gebruikt. De naderhand aangehaalde bewering dat men een volk ging bevrijden van een wrede dictator die nog altijd vele mensen folterde en vermoordde is nog minder geloofwaardig. Daarvoor zijn te veel, nog moorddadiger, dictators - denken we aan Pol Pot - onze bondgenoten geweest aan wie we hun moordwapens hebben geleverd.

 

4. Tegen de vrees van sommigen in heeft het Iraakse leger niet alleen geen verboden wapens gebruikt, maar ook zijn krijgsgevangenen menselijk behandeld.Bovendien heeft het zich vrij vlug overgegeven. Na de zware gevechten in het sjiietische Basra - waar de bevolking sterk anti-Saddam is - kon men verwachten dat in Bagdad een echte stadsguerilla van lange duur en met vele slachtoffers ging gevoerd worden.De meeste dictators (zie b.v. Hitler) vechten tot het einde, tot de vernietiging van hun steden en massale uitmoording van hun burgers. Ook militaire bevelhebbers (zie b.v. de slag om Verdun in de eerste wereldoorlog) hebben geen probleem met het massale uitmoorden van hun soldaten. In Bagdad is er duidelijk een voortijdige overgave geweest. De zo gevreesde republikeinse garde heeft geen weerstand geboden, van mijnen voorziene bruggen werden niet opgeblazen, de meeste olieputten niet in brand gestoken.Als het aantal slachtoffers al bij al vrij beperkt was, dan is dit te danken aan de Irakezen die niet als fanatiekelingen tot het uiterste zijn blijven vechten.

 

5. Alleen het invasieleger heeft gebruik gemaakt van sterk betwiste, op massaal mensentreffen gerichte wapens. Hun clusterbommen die vreselijke wonden tot op grote afstand veroorzaken, hadden ze, gezien hun snelle en gemakkelijke opmars nooit gebruikt mogen hebben. Het wordt tijd dat we als artsen zoveel mogelijk druk uitoefenen om clusterbommen, naast landmijnen op de lijst van de verboden wapens te plaatsen.

 

6. Oorlog voeren is ťťn zaak, vrede stichten iets anders. We hebben de indruk dat de oorlogvoerende landen weinig interesse hebben voor de organisatie van de vrede. In elk geval blijkt uit de feiten - de vlugge wissel van vooraf aangeduide verantwoordelijken - dat de vrede, eufemistisch uitgedrukt, veel slechter werd voorbereid dan de oorlog.Voor de heropbouw wordt, voor zover we uit de beschikbare gegevens kunnen opmaken, in de eerste plaats aandacht besteed aan een vlug heropstarten van petroleumuitbating, het stoppen van het embargo om de olie-export te regulariseren en het toekennen van belangrijke opdrachten aan grote Amerikaanse bedrijven.

 

7. Zo komen we tot de belangrijkste conclusies in verband met de Iraakse oorlog.

* Deze oorlog met al zijn gevolgen is al bij al een onnodige oorlog geweest en volgens de internationale overeenkomsten een illegale oorlog. In Irak is een doos van Pandora geopend. De harde

sjiietische fundamentalisten krijgen nieuwe mogelijkheden. De tegenstellingen tussen het zuiden, het centrum met Bagdad en het noorden met de Koerden zullen centrifugale krachten versterken en een nieuw beleid zeker bemoeilijken. De uitschakeling van de Baath partij, die de grote promotor was van de secularisatie, zal het gevaar voor religieuze dominantie versterken.††

 

* Een van de onderliggende, dikwijls vernoemde reden om deze oorlog te beginnen, heeft te maken met het uitroeien van de wortels van het terrorisme na 11 september. Het resultaat op dit gebied lijkt eerder negatief. Het internationaal terrorisme was nooit zo actief als nu.

 

*  De oorlog tegen Irak heeft ook nog andere collaterale schade gebracht die de hele wereld treft. Deze oorlog is immers een van de belangrijkste factoren die het economisch herstel wereldwijd heeft vertraagd.

 

* Een land dat de wapens cultiveert, dat zijn macht in de eerste plaats afmeet aan zijn militaire macht, is er toe geneigd deze wapens zeer vlug te gebruiken en heeft weinig aandacht voor wat men de tweede poot noemt, de vredespoot met zijn preventieve, bemiddelende, oorlogvermijdende inspanningen.Alleen als het terrein zich niet leent tot vechten en bombarderen, zoals in MacedoniŽ, werkt men serieus aan bemiddeling en blijkt die betere resultaten te geven dan vechten.

 

Dit zou een vingerwijzing moeten zijn voor Europa. Had Europa beschikt over een sterk Europees leger en was er een gemeenschappelijk Europees buitenlands beleid, dan was de kans groot geweest dat we deelgenomen hadden aan de Iraakse oorlog.

 

Daarom moet Europa zich in de eerste plaats toeleggen op de bemiddelingsfunctie, op de meest renderende, maar totaal verwaarloosde conflictoplossende poot. Een leger moet in de tweede plaats komen en kan beperkt blijven. Wapens en legers zijn er in overvloed. Door veel mensen en middelen ter beschikking te stellen voor wereldwijde conflictvoorkomende inspanningen zouden we zoveel meer kunnen doen voor de wereldvrede.

 

Het was meer dan een maat voor niets, het hele concerto klonk vals.