De gevolgen van de IsraŽlische wegblokkades

 

Gezondheidszorg in de

Palestijnse gebieden

 

Hugo Díaes

 

Sinds het begin van de tweede Intifada (28 september 2000) heeft de IsraŽlische regering besloten de Palestijnse gebieden af te sluiten van de buitenwereld, wat geleid heeft tot een verdeling van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook in 220 afgescheiden clusters.

120 checkpoints en talrijke wegblokkades laten het IsraŽlisch leger toe alle verkeer van mensen en goederen binnen deze gebieden en naar Oost-Jeruzalem te controleren. De gevolgen van deze blokkades op de gezondheidszorg voor de Palestijnse bevolking zijn dramatisch.

 

Zo wordt de normale zorgverlening aan zieken en gewonden ernstig belemmerd. In 282 gedocumenteerde gevallen werden ziekenwagens van de Palestijnse Rode Halve Maan (PRCS) en andere hulpverleningsorganisaties, op weg om dringende hulp te verlenen, tegengehouden. Het medisch personeel ondervindt grote moeilijkheden om zijn werk te bereiken. Ten gevolge van blokkades bleef op sommige plaatsen tot 40% van het personeel afwezig. De UNRWA (United Nations Relief Works Agency) heeft honderd personeelsleden extra moeten inzetten om de continuÔteit van de zorgen te verzekeren.

 

Vaccinatieprogrammaís worden bemoeilijkt doordat gezondheidswerkers de populatie niet kunnen bereiken. Een terugval met 12% van de normale vaccinatiestatus werd reeds gerapporteerd tijdens de eerste vier maanden van de Intifada. Vooral in het Hebron-district zijn sommige dorpen niet bereikbaar en werd de vaccinatie tegen polio, mazelen en tetanus opgeschort. Er heerst bezorgdheid over het uitbreken van epidemieŽn, zoals in 1991, toen in gelijkaardige omstandigheden een mazelenepidemie uitbrak.

 

Aanvallen op medisch personeel

PRCS meldde reeds 158 aanvallen op ziekenwagens, waardoor 69% van het wagenpark werd beschadigd. Een chauffeur en drie artsen werden gedood tijdens hun werk, 162 medici en paramedici werden gewond bij aanvallen van het IsraŽlische leger of van kolonisten. In twee afzonderlijke incidenten werd telkens het personeel van een ziekenwagen bij een checkpoint gedwongen het voertuig te verlaten, waarna ze werden mishandeld.

Palestijnse ziekenhuizen, onder meer in Jeruzalem, Bethlehem, Al-Khader en Hebron zijn het doelwit geweest van zowel kolonisten als van het IsraŽlische leger. Ook het hoofdkwartier van PCRS in Ramallah werd beschoten vanuit een IsraŽlische nederzetting, waarbij vijf ziekenwagens en een watertank werden vernield.

 

Geen weg naar het ziekenhuis

In talrijke gevallen werd aan Palestijnse burgers de toegang ontzegd tot de reguliere gezondheidszorg. Meer dan 70% van de Palestijnen wonen in rurale gebieden waar geen ziekenhuizen voorhanden zijn; de afsluiting van de gebieden betekent voor deze mensen een ontbreken van tweede- en derdelijnszorg. Er werden reeds 27 doden geteld tengevolge van maatregelen die de hulpzoekenden verhinderden een ziekenhuis te bereiken. Het ging hier zowel om urgenties als om behandelingen van een chronische aandoening, niet om mensen die betrokken waren in rellen. Minstens 90 Palestijnen die aangewezen waren op een behandeling in het buitenland kregen geen toestemming het land te verlaten. Ook zwangere vrouwen worden door de maatregelen getroffen: reeds zeven bevallingen vonden plaats op checkpoints waar de vrouwen werden tegengehouden; in twee gevallen verloor de baby hier het leven. UNRWA meldt een toename van 58% in het aantal doodgeborenen. Het aantal thuisbevallingen is gestegen met 100%. Ook de preventieve gezondheidszorg lijdt onder de blokkades. Zo is het aantal vrouwen dat na de bevalling gevolgd wordt gedaald met 52%, het aantal nieuwe aanmeldingen voor begeleiding bij gezinsplanning is gedaald met een derde (cijfers van UNWRA). Ziekenhuizen melden een terugval van het aantal consultaties en opnamen: het St. Lucas Hospitaal in Nabloes registreerde een daling met de helft van de raadplegingen algemene geneeskunde en van het aantal operaties, de specialistische raadplegingen daalden zelfs met 73%. Het enige ziekenhuis voor oogaandoeningen van de Westelijke Jordaanoever is gelegen in Jeruzalem; voor de bewoners van dit gebied is er bijgevolg geen toegang meer tot deze discipline. Preventieve schoolgeneeskunde is teruggeschroefd tot 40% van haar gewone activiteiten.

 

Effecten op de Palestijnse economie

Mede tengevolge van de blokkades bedraagt de werkloosheid onder de Palestijnse bevolking 67% in de Gazastrook en 48% op de Westelijke Jordaanoever. Vermits de helft van de Palestijnen geen ziekteverzekering heeft kunnen veel mensen geen gezondheidszorg betalen. De UNWRA vraagt de patiŽnten normaal om 30% van hun ziektekosten zelf te betalen. Bijna een kwart van de patiŽnten kan dit niet meer bekostigen, tegenover

3% vůůr de Intifada. 65% van de Palestijnen leeft onder de armoedegrens. Deze hoge graad van werkloosheid en van armoede zorgen samen met de inkrimping van water- en voedselbevoorrading voor een toename van de ondervoeding, vooral in de rurale gebieden. De IsraŽlische blokkades op de invoer van grondstoffen bedreigen de productie van geneesmiddelen. De verdeling van medisch materiaal naar Palestijnse dorpen en steden verloopt zeer moeilijk. Bovendien is medische hulp voor Palestina al meermaals tegengehouden aan de grenzen met JordaniŽ en Egypte.

 

Wat zegt de internationale wetgeving?

Afsluiting van woongebieden is een overtreding van artikel 33 van de 4e Conventie van GenŤve, dat stelt dat Ďgeen beschermde persoon mag gestraft worden voor een overtreding die hij of zij niet persoonlijk begaan heeft. Collectieve straffen evenals alle vormen van intimidatie zijn verbodení.

 

De internationale wetgeving beschermt ook de medische hulpverlening in conflictsituaties. Artikel 16 en 17 van dezelfde GenŤve-conventie zeggen immers dat Ďde gewonden en de zieken, evenals de invaliden en de zwangere vrouwen, genieten van een speciale bescherming en respectí en dat Ďde conflictvoerende partijen ernaar moeten streven locale overeenkomsten te sluiten voor de evacuatie van gewonden, zieken, invaliden, bejaarden, kinderen en zwangeren uit belegerde gebieden, alsook voor het vrij verkeer van bedienaars van erediensten, medisch personeel en medisch materiaal op weg naar deze gebieden.í

 

Op 21 maart 2001 verwierp het IsraŽlische Opperste Gerechtshof een klacht van PRCS en de IsraŽlische Physicians for Human Rights tegen de bezetting en de afsluiting van gebieden en de aanvallen gericht op medische urgentieteams. De vertegenwoordiger van het Internationale Rode Kruis in Jeruzalem protesteerde eveneens en eiste de toepassing van de Conventie van GenŤve.

 

Onaanvaardbare schending

De manier waarop de IsraŽlische regering in haar strijd tegen terroristische aanslagen de Palestijnse burgerbevolking gijzelt en berooft van elementaire voorzieningen moet scherp veroordeeld worden. Dit artikel behandelt enkel de gevolgen op de gezondheidszorg, maar het zal duidelijk zijn dat Palestina ook op andere gebieden zwaar lijdt onder de IsraŽlische maatregelen. Een Belgische diplomaat in Jeruzalem stelde dat Ďde tragiek en potentieel desastreuze gevolgen op korte en langere termijn niet onderschat mogen worden. Op psychologisch gebied worden hier traumaís gecreŽerd waarvan de gevolgen lang voelbaar zullen blijven. Vergeet niet dat de helft van de bevolking hier jonger is dan 15 jaar, wat hen op alle vlakken uiterst kwetsbaar maakt.í

 

Als artsen eisen we dat de IsraŽlische regering de internationale wetgeving respecteert, in het bijzonder wat de toegankelijkheid tot de gezondheidszorg en de bescherming van de hulpverleners betreft.

 

Bronnen:

ĒFact Sheet: The effect of Closure on Health Care in the West Bank and Gaza StripĒ, een rapport van Palestine Monitor, 27 november 2001.

(www.palestinemonitor.org).

ĒHealth Care under SiegeĒ, een rapport van het Health, Development, Information and Policy Institute (HDIP), mei 2001 (http://www.hdip.org).

 

Beide rapporten bevatten nauwkeurige verwijzingen voor de aangehaalde feiten.

 

 

Terug naar inhoud Nieuwsbrief