Vuurwapens en de IPPNW

Helsinki en nu verder (III)

 

Door: F.H.M. Zoutenbier

Van 28 tot 30 september werd in Helsinki, Finland, een internationale conferentie gehouden met als titel: AIMING FOR PREVENTION: INTERNATIONAL MEDICAL CONFERENCE ON ARMS, GUN VIOLENCE AND INJURY. De conferentie werd georganiseerd door de IPPNW, in samenwerking met de Finse affiliate (PSR-Finland).

Overigens werd de conferentie in meer of minder actieve vorm ook ge-steund door andere relevante NGO’s zoals het International Action Net-work on Small Arms (IANSA; waarde IPPNW ook lid van is), maar ook de WHO, Hague Appeal for Peace, IALANA, IFMSA-SCORP, Standing Committee on Refugees and Peace, IPB, en het Small Arms/Firearms Education and Research Network, Ryerson University, Toronto. De NVMP was er vertegenwoordigd door het complete DB, alsmede een vertegenwoordigster namens de studenten: Marieke van den Ham.

Plan van aanpak

Het belang van een dergelijke conferentie werd nog eens onderstreept door de grote toename van vuur-wapenverkoop in de Verenigde Staten in de dagen na de aanval op het WTC, en de daarmee gepaard gaande stijging van het aantal dodelijke ongelukken door het (onoordeelkundig?) gebruik daarvan.

Het doel van de conferentie was om te komen tot een soort plan van aanpak, gebaseerd op alle discussie van die drie dagen. Daartoe werden deskundigen uit allerlei landen van de wereld uitgenodigd die hun expertise wilden delen met elkaar.

In het bijzonder waren de doelenmet betrekking tot onderzoek:

*Het verbeteren van het begrijpen van de gezondheidsconsequenties van lichte wapens

* Het vergelijken van onderzoeksmethoden en data-bronnen

* Het opzetten van een agenda voor vervolgonderzoek

In het bijzonder waren de doelen met betrekking tot analyse:

* Het onderzoeken van de factoren die het gevaar van wapengeweld verhogen

* Het bestuderen van het verband tussen de beschikbaarheid van wapens en het niveau/de omvang van geweld

*Het onderzoeken van de relatie tussen mensenrechten, menselijke veiligheid en ontwapening

In het bijzonder waren de doelen met betrekking tot beleid:

* Een beoordeling van het bestaande beleid en de bestaande maatregelen in relatie tot dergelijke wapens

* Het bediscussiŽren van methoden om medische bewijzen met beleidsvorming

* Het opzetten van strategieŽn voor toekomstige voorspraak voor een ban op dergelijke wapens

In het bijzonder waren de doelen met betrekking tot actie:

* Het horen van innovatieve campagnevoerders en projectleiders

* Het bouwen van nieuwe ideeŽn en verbanden in werkgroepen

* Het aankondigen van een gezamenlijk opgestelde "Medical Call to Action"

Small arms: een groeiend probleem in de gezondheidszorg

In recente gewapende conflicten hebben kleine, lichte vuurwapens een geschat aantal van 300.000 mensen per jaar gedood. Het zijn tevens de enige wapens die gebruikt zijn in alle 49 grote conflicten die zijn uitgevochten tussen 1990 en 1998, op drie na. Daar komen nog eens een geschatte 200.000 mensenlevens bij op basis van zogenaamde non-combat situaties (moord, zelfmoord en ongelukken). Door hun ontwerp, klein draagbaar, krachtig, relatief goedkoop en dodelijk, is ontdekking van dergelijke wapens heel moeilijk, en hebben wereldwijd extreme vernietiging toegebracht aan de gezondheidszorg en de economische ontwikkeling.

Drie dagen van intensief debat, zowel plenair als in werkgroepen en in de wandelgangen leverde tenslotte de volgende slotverklaring op:

International Physicians for the Prevention of Nuclear War (IPPNW) A Medical Call to Action to Reduce Small Arms Deaths and Injuries Aiming for Prevention: International Medical Conference on Small Arms, Gun Violence and Injury Helsinki, Finland, September 30, 2001.

Omvang vuurwapengeweld enorm

Medische en sociale wetenschappers, vredesactivisten, onderzoekers en regeringsvertegenwoordigers vanuit veel landen van de wereld zijn in Helsinki bijeengekomen om het gevaar voor de gezondheidszorg te bespreken dat gevormd wordt door het wijdverspreide gebruik van lichte wapens. Dit initiatief deed zich voor in de schaduw van een recente aanval van geweld die de hele wereld geschokt heeft, maar we erkennen dat het voortdurende dood en verderf dat dagelijks plaatsvindt op basis van bewust en non-discriminatoir gebruik van vuurwapens niet minder schokkend is voor de getroffen individuele slachtoffers en hun familieleden.

De omvang van vuurwapengeweld is enorm en het menselijk lijden dat daardoor veroorzaakt wordt is immens, hoewel niet altijd even goed (h)erkend, maar het veroorzaakt ieder jaar minimaal honderdduizenden doden en meer dan een miljoen gewonden, nog afgezien van alle psychische en psychologische schade, de vernietiging van gezinnen en families, verloren productiviteit en de uitputting van de diverse hulpbronnen van de gezondheidszorginstellingen.

Wereldwijde gezondheidscrisis

Gezondheidswerkers worden aangesproken c.q. uitgedaagd door de directe zorgvraag van de slachtoffers en door de langdurige en kostbare psychische en psychologische rehabilitatie van veel anderen. Als gezondheidszorgwerkers worden uitgedaagd c.q. opgeroepen om de grimmige realiteit van de mutilatie/verwondingen te beschrijven opdat het menselijke slachtoffer, en niet zozeer de munitie of het wapen centraal komt te staan in deze problematiek. Het fenomeen van de lichte wapens en het vuurwapengeweld is niet primair een probleem van adequate wetgeving of een probleem van nationale veiligheid, maar het is in essentie een wereldwijde gezondheidscrisis van de hoogste urgentie. Wij stellen tevens dat er een continuum bestaat van gewelddadige conflicten, van moorden en crimineel geweld tot intra-statelijke en interstatelijke oorlogen tot en met een atoomoorlog en die als in een spiraal met elkaar verbonden zijn door de manier waarop mensen een geweld-versla-je-met-geweld menen te kunnen rechtvaardigen. Maar is het feitelijk niet zo dat een oog-om-oog-beleid uiteindelijk iedereen blind maakt?!

Actief wetenschappelijk onderzoek

Gezondheidswerkers die betrokken zijn bij het beperken van de bloederige effecten van het wapengeweld kunnen een bijdrage leveren aan preventiestrategieŽn, maar dit vraagt ook om een breed scala van expertise. De oorzaken van lichte wapens en vuurwapengeweld zijn legio. Daarom dienen bij preventiestrategieŽn een breed scala van disciplines samen te werken. Veel daarvan waren vertegenwoordigd in Helsinki. De deelnemers werkten aan een gemeenschappelijk begrip van de complexe aspecten van het probleem, dat zich (sterk) wisselend manifesteert van plek tot plek. De deelnemers onderschreven mede unaniem de noodzaak om de bestaande coalitie van wetenschappers te handhaven, vooral met betrekking tot het actieve wetenschappelijke onderzoek.

Onderwijs en voorlichting

De benadering van de IPPNW met betrekking tot de preventie van gewelddadige conflicten op ieder niveau is gebaseerd op de elementen van onderzoek, onderwijs en voorlichting, net als veel andere aspecten van het werken in de gezondheidszorg, maar in dit verband primair gerelateerd aan de relevantie van het geweld dat wordt uitgeoefend door lichte wapens.

Als gezondheidszorgwerkers beschouwen we het probleem van de lichte wapens in termen van hun impact, inclusief de (te) hoge prijs van menselijk lijden (verwondingen, verminkingen en dood). We gaan de verplichting aan om, in nauwe samenwerking met onze partners binnen de gezondheidszorg en met de andere hulporganisaties, de aanwezigheid c.q. beschikbaarheid van lichte wapens terug te dringen en geweldloze wegen naar menselijke veiligheid te bevorderen.